Küresel Teknoloji Pazarında Deprem: Dev Üreticilere Karşı RAM Fiyatları İçin Gizli Anlaşma Davası Açıldı
Teknoloji dünyası son dönemde donanım maliyetlerindeki fahiş artışlarla çalkalanırken, dünyanın en büyük üç bellek üreticisine karşı açılan yeni bir toplu dava sonucunda RAM fiyatları üzerinden haksız kazanç elde edildiği ve piyasanın manipüle edildiği iddia edildi. Amerika Birleşik Devletleri’nin Kaliforniya eyaletinde federal mahkemeye taşınan davada, sektörün ezici çoğunluğunu elinde tutan teknoloji devlerinin, yapay zeka çılgınlığını bir kalkan olarak kullanarak son kullanıcıyı mağdur ettiği öne sürülüyor.
Küresel Bellek Pazarında Kartel İddiası ve Yapay Zeka Maskesi
Söz konusu yasal hamle, küresel DRAM (Dinamik Rastgele Erişimli Bellek) pazarının yaklaşık yüzde 90’ını kontrol eden Samsung, SK Hynix ve Micron ortaklığına karşı başlatıldı. Dava dilekçesinde yer alan iddialara göre bu üç dev şirket, rekabetçi bir serbest piyasa gibi davranmak yerine adeta bir kartel olarak hareket ediyor. Şirketlerin, özellikle bilgisayarlarda, akıllı telefonlarda ve oyun konsollarında kullanılan geleneksel DDR3 ve DDR4 bellek modüllerinin üretimini kasıtlı olarak kısıtladığı belirtiliyor. Üreticilerin bu kısıtlamayı yaparken kapasitelerini tamamen yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli HBM tipi belleklere kaydırdıklarını söylemeleri ise davacılar tarafından “fiyatları şişirmek için kullanılan bir kılıf” olarak nitelendirildi.
RAMageddon Krizi Tüketiciyi ve Oyun Sektörünü Vuruyor
Sektörde “RAMageddon” olarak adlandırılan ve yaklaşık dokuz ay önce patlak veren küresel bellek kıtlığı krizi, fiyatların bir yıl öncesine kıyasla birkaç kat artmasına neden oldu. Normal şartlar altında rekabetçi bir emtia pazarında fiyatlar yükseldiğinde, üreticilerden en az birinin pazar payı kazanmak için üretimi artırması beklenirken, bu davada üç şirketin de aynı anda üretimi kısarak fiyat artışını körüklediği savunuluyor. Bu durum, masaüstü bilgisayar bileşenlerinden en yeni oyun konsollarına kadar tüm tüketici elektroniğinde fiyat patlamasına yol açtı. Özellikle bütçe dostu donanım toplamak isteyen PC oyuncuları ve teknoloji meraklıları, üreticilerin kâr marjlarını katlamak adına uyguladığı bu strateji nedeniyle fahiş fiyatlar ödemek zorunda kalıyor. Üstelik bir yarı iletken üretim tesisinin milyarlarca dolara mal olması ve yapımının yıllar sürmesi, pazara yeni bir rakibin girip bu tekeli kırmasını imkansız hale getiriyor.
Bellek Devlerinin Sabıkası Kabarık
Dava dilekçesinde dikkat çeken en önemli unsurlardan biri de bu şirketlerin geçmişteki rekabet kurulu ihlalleri oldu. Hukuki süreçte, Samsung ve SK Hynix’in 2000’li yılların ortalarında da benzer şekilde DRAM fiyatlarını sabitlemek ve ihale hileleri yapmak suçlarından ABD Adalet Bakanlığı tarafından mahkum edildiği hatırlatıldı. O dönemde şirketler yüz milyonlarca dolarlık rekor para cezalarına çarptırılmakla kalmamış, bazı üst düzey yöneticileri de hapis cezası almıştı.
Sektör analistleri, halihazırda Apple gibi devlerin bile yükselen bileşen maliyetleri nedeniyle ürünlerine zam yapmak zorunda kaldığı bu dönemde, RAM fiyatları odağındaki yeni davanın küresel teknoloji pazarındaki dengeleri ve fiyat politikalarını kökten değiştirebileceğini öngörüyor.
Kaynak: Law360
