404 İnsanlık Bulunamadı – Pragmata İncelemesi

6 yıllık bir bekleyiş, dile kolay. 2020 yılında PS5’in çıkışıyla birlikte ilk kez duyurulan Pragmata, geçen sürede sayısız erteleme gördü, hatta iptal edildiğine dair dedikodular ortalığa saçıldı. Capcom oyunun arkasında durdu ve sonuçta Pragmata gün yüzü gördü.

Bunca yıl sürünen ve bir şekilde raf yüzü gören (dijital raf tabii, kutulu oyun mu kaldı?) oyunların genelde patatesten hallice olduğu defalarca kanıtlandı. Capcom genlerine işlemiş tecrübeyi burada devreye sokmuş belli ki ve Pragmata’nın arkasında durmayı, projeyi bir şekilde güncel tutmayı başarmış. Tüm bu uzun sürecin sonucunda oyun sonunda karşımızda. Pragmata masama boylu boyunca uzandı, neşterimi getirin!

Sen Yazma Kardeşim…

Pragmata’nın hikayesi gayet güncel temalarla bezeli; 3D yazıcılar, yapay zekanın bela olması gibi hem hayatımıza etki eden, hem de geleceği tartışılan mevzular konunun aktörlerinden. Öykümüz Ay’da geçiyor, devasa 3D yazıcıların insanoğlunun hizmeti için nasıl daha etkili kullanılacağının testleri burada yapılıyor. Şehirler, binalar, köprüler, arabalar, kısacası aklınıza ne gelirse yazıcıdan sıcak sıcak çıkıyor. Ay’daki koloni de bu süreci geliştirmek ve test etmek için orada bulunuyor. Bunu hızlı ve hata payı olmayacak şekilde yapabilmek adına IDUS isimli gelişmiş yapay zeka kullanılıyor. Elbette hata payı ortaya çıkıyor ve IDUS tüm kontrolü eline alıp Ay’ın belasına dönüşüyor.

Koloniden ses seda kesilince Dünya’dan bir ekip hızlıca oraya yollanıyor ve maceramız da başlamış oluyor. Yaşanan bir kaza sonucu ekibin tamamı toz oluyor ve kahramanımız Hugh Williams bir başına, yaralı bir şekilde hayata tutunmamaya çalışıyor. Son nefesini vermek için saniyeler sayan Hugh, bir anda yardımına yetişen küçücük bir kız görüyor ve hayal gördüğünü zannedip ”Melek misin yavrum sen?” diyor (demiyor). Diana ismini taktığı bu ufaklık aslında bir android ve elektronik ne varsa hackleme yeteneğine sahip. Bıcır bıcır konuşan, her şeyi öğrenme arzusuyla yanıp tutuşan Diana, yolculuğumuz boyunca müthiş bir partnere dönüşüyor. Pragmata’nın en büyük artılarından biri ikili uyumu zaten. Öykü boyunca, aksiyon esnasında veya bulmaca çözerken Diana ve Hugh sürekli muhabbet ediyorlar. Diana bol bol soru işareti kullanıyor, Hugh sabırlı bir baba gibi her şeyi anlatmaya çalışırken kendi geçmiş travmalarından bahsediyor. Bu uyumlu karakter anlatımına olarak hikayeyi de uzun bir süre gizem içinde tutmayı başararak bize ayrı bir güzellik yapıyor.

Sadece muhabbetten ibaret değil Pragmata, özellikle aksiyon tarafında gayet yenilikçi takılıyor. Capcom gibi kaynağı güçlü bir firmanın ofisindeki yenilik arayışı haliyle zemine sağlam basıyor. Hugh ikili takım oyununda eli silah tutan taraf, Diana ise hackleme yeteneklerini kullanıyor. Burada gayet akıcı, seri olmanızı talep eden ve stratejik bir aksiyon ile karşılacaksınız, şimdiden mutlu mesut olabilirsiniz. Diana’sız Hugh’un ateş gücünün pek bir karşılığı yok. IDUS kontrolündeki çeşit çeşit robot size saldırıyor ama sivrisinek ısırığından hallice zarar veren ateş gücünüz canınızı sıkabilir.

Şu an Diana’yı devreye sokma zamanı! Amerikan güreşinde bir el teması ile kenardan içeri girip ortalığı dümdüz eden güreşçi gibi yardıma yetişiyor mekanik kızımız ve aksiyona renk katıyor. Diana’yı tek tuşla kontrol ettiğinizde seçtiğiniz robota güdümlenen bir ekran açılıyor. Burada yön tuşlarıyla belli kutuları seri bir şekilde seçmeli ve yeşil renkli kutucuğa ulaşmalısınız. Basit bir bulmaca oyunu gözükse de tansiyonu yüksek aksiyon esnasında bunu yapmak avuç içi terletecek kadar heyecanlı. Yeşile ulaştığınızda robotun zayıf kısımları açığa çıkıyor ve Hugh’un ateş gücü de artık anlam kazanıyor. Gördüğünüz gibi; ikilinin uyumu sadece muhabbette değil.

Diana’nın hack yetenekleri oyun ilerledikçe ve siz gelişim kısmına önem verdikçe artıyor. Ekrana artık daha etkili ve düşmanı paralize eden, darbeyi yakındaki tüm robotlara yayan veya birbirlerine saldırmalarına yol açan pek çok ekstra yan yetenek ekleniyor. Sarı renkli bu kutucukları etkili kullandığınızda aksiyon bir anda seviye atlıyor. O yüzden elinizi korkak alıştırmayın ve hangi özelliğin ne karşılığa geldiğini güzelce öğrenin derim.

Keşke Her Şey Öyle Kolay Olsa…

Hanım kızımız ile öyle rahat rahat robot hackleyeceğinizi düşünüyorsanız size muhteşem(!) haberlerim var. IDUS ”Yok öyle yağma abiler ablalar” diyor ve hackleme esnasında oyunu tamamen durdurmuyor. Bu da her saldırıya hala gayet açıksınız demek oluyor. O yüzden Hugh’un kaçınma hareketi büyük önem kazanıyor, darbeyi alacağınızı anladığınız an Diana’yı kontrol etmeyi bırakıp hemen kaçmanız lazım.

Diana ile mis gibi hack yaptınız, robotlar sersemledi ve zayıflarını açık ettiler. Artık sıra gönülsüz kahramanımız Hugh’da! Hugh’un normalde zayıf takılan silahları artık gerçek güçlerini sergilemeye başlayabilirler. Standart silahımız Grip Gun ve şarjör boşaldıktan sonra beklediğinizde kendini yeniliyor. Bu sayede çatışmalarda güvenli bir liman görevi görüyor kendisi ve sürekli kullanıyorsunuz. Nişan alma ve ateş etme gayet tutarlı ve tepkisel. Robotların zayıf kısımları net bir şekilde beliriyor, Horizon’a benzediğini söyleyebilirim.

Hugh öyle patates bir savaşçı değil, aman yanlış anlaşılmasın. Adam yolculuğu boyunca 20’ye yakın silah buluyor. İlk etapta ok tuşlarıyla seçeceğiniz 4 silah taşıyabiliyorsunuz, geliştikçe bu sayı artıyor ve silahlar arasında seri bir şekilde geçiş yapıyorsunuz. Oyunun en büyük artılarından biri de güçlendikçe geliştiğinizi hissettirmesi. Pragmata apartman boyunda düşmanlar da çıkarıyor karşınıza ancak doğru taktiklerle bu çatışmalar can sıkıcı olmaktan uzak. Tüm bu kaosa rağmen Hugh ve Diana’nın sürekli iletişimde olması, düşman saldırılarına karşı birbirlerini uyarmaları da inanılmaz keyifli bir detay.

Pragmata sadece aksiyondan ibaret değil. Çizgisel gözüken ama esnek, geçtiğiniz bölümlere hızlıca dönebildiğiniz yapısıyla pek çok mekan bulmacası da huzurlarınıza sunuluyor. Geliştikçe giremediğiniz bölgeleri açacak yetenekler ediniyor, haritayı arşınlayıp gelişim kitleri ve ekstraları keşfediyorsunuz. Bu keşiflerin arasında en özeli ise Dünya’daki çocukların yaşamına dair izler taşıyan dijital izler. Bunları bulup Diana’ya hediye ediyor ve birazdan bahsedeceğim sığınakta bir köşede 3D yazıcı ile maneviyattan çıkarıp gerçeğe dönüştürüyorsunuz. Bu noktada ikili arasındaki bağ da iyice artıyor ve Hugh, Diana’yı kurtuluşu için önemli bir araç olarak görmekten kurtulup neredeyse kızıymışçasına davranmaya başlıyor.

Biraz da Sığınalım, Ne Dersin?

Sığınak dedik, haydi içeriye atalım kendimizi. Oyunda ilerlerken kırmızı ışıklı ufak alanlar göreceksiniz. Bunları aktif ettiğinizde Sığınak isimli yere hızlıca ulaşıyorsunuz. Burası sizin dinlenme ve gelişme alanınız, ayrıca önceki bölümlere de buradan hızlıca geçiş yapabiliyorsunuz. Biraz önce bahsettiğim gibi Diana’yı mutlu eden Dünya anıları köşesi, saklambaç oyunu ve size tecrübe puanı gibi ekstralar kazandıran Eğitim Alanı burada yer alıyor. Diana ile saklambaç oynadığımız ve onu 1 dakika içinde bulmamız gereken mini bir oyun bile var ve gayet keyifli olmuş. Buradaki tüyo, Diana’nın sesini takip etmek. Sürekli ”Beni bulamazsın, buradayım” gibi şeyler söyleyip ayağına sıkıyor ve siz de kolayca buluyorsunuz. Pragmata’da bile yapay zeka yeterince gelişmemiş anlayacağınız.

Daha önemlisi ise karakter gelişimi (haritalarda bulacağınız sarı kare modüllere ihtiyacınız var) ve 3D yazıcı ile silah yaratma/geliştirme gibi iki önemli istasyon da burada. Gelişim tarafı zırh, ateş gücü ve hackleme odaklı, bu da kimseyi şaşırtmayacaktır. Yazıcı tarafında ise oyuna renk katan pek çok gelişim yer alıyor. Silah yaratmaya ek olarak, özel hack yetenekleri, kaçma hareketini geliştirme ve havada daha uzun süre süzülebilme gibi önemli yetenekler de buradan satın alınıyor. O yüzden geçtiğiniz bölümlerde kaçırdıklarınızı bölüm özetinden takip edip geriye dönmekte ve cepleri doldurup Sığınak’ta sürekli gelişim yapmakta fayda var. Bunu yaptığınızda aksiyonda sürekli olarak söz sahibi olacaksınız zaten, her şey organik bir şekilde ilerliyormuş hissini sürekli alıyorsunuz.

Ay Gözlüm, Beyaz Tenlim…

Pragmata’nın görsel dili oldukça başarılı. Ay’ın o beyaza çalan soğukluğu buradaki tüm yapılara sızmış durumda. Üssün genel tonu beyaz ve krem renklere sahip. 3D yazıcı ile yapılan Los Angeles gibi şehir modellerine girdiğinizde iş renkleniyor. Üstelik çarpık bir üretim yapıyor IDUS, gerçekçi bir sokakta koştururken binaların yamulup büküldüğünü, Inception filmindeki gibi her şeyin ters yüz olduğunu görebiliyorsunuz. Duvarda yarısı yazıcıdan çıkmamış bir taksi görmek oldukça ilginç. Bu tasarım dilini de oyunun sonuna kadar koruyor Pragmata, bin çeşit farklı mekan sunup kafamızı karıştırmıyor. Bu tutarlılığın hoşuma gittiğini söylemeliyim.

RE Engine genel olarak harikalar yaratan bir motor zaten, en son Resident Evil Requiem’de yeteneklerini gördük. Aynı ince işçilik Pragmata’da da karşımızda. Karakter modellemeleri, animasyonları müthiş. Diana’nın sarı saçları havada uçuşuyor, karaktere müthiş bir gerçekçilik katıyor. Hugh ise çamaşır suyuna düşmüş Dead Space karakteri gibi, yüzünü oyunun genelinde saklıyor ancak kostümünün verdiği ağırlık hissini alıyorsunuz. Robot tasarımları da genel olarak müthiş. Vuruldukları yere göre tepki verip düşüyor ve patlıyorlar. Üstelik zombi gibi (klasik olanlardan) üstünüze üstünüze gelmeleri gerginlik yaratıyor. Burada eski bir oyunu yad edeceğim, hemen aklıma düştü. 2012 yılında SEGA, Binary Domain isimli bir oyun çıkarmıştı, hatırladınız mı? Teması ve hatta düşmanları ile Pragmata’ya oldukça benziyordu. Bana göre sağlam şekilde hakkı yenmiş, taş gibi bir oyundu Binary Domain. Adını anarak mezarına çiçek bırakmak istedim, beni mazur görün.

Pragmata ile bu sene turnayı gözünden ikinci kez vuruyor Capcom ve yılın belki de en karlı oyun firmalarından biri oluyor. İkili çatışma dinamiğini tek kontrolöre bu kadar profesyonel bir şekilde sıkıştıran oyun görmemiz zor. Seriye bağlama potansiyelini de taşımadığını söyleyemeyiz. 12-13 saat gibi gayet yeterli bir süre sunan Pragmata, sıkı bir oyun oynamak isteyen herkesin gecikmeden bulaşması gereken bir yapım olmuş. Geleceğe dair de beklentimi arttırdı Pragmata, artık Diana gibi bir android çocuğun geliştirilmesini bekleyecek ve ancak o zaman baba olacağım.