Dijital Hak Savaşlarında Büyük Kriz: Sony Lisans Anlaşmazlığı Yüzünden Kütüphanelerdeki 551 Filmi Siliyor

Dijital yayıncılığın ve çevrimiçi medya tüketiminin zirve yaptığı günümüzde, teknoloji devi Sony‘nin fiziksel disk üretimini sonlandırma kararı tartışılırken kullanıcıları derinden sarsacak yepyeni bir Playstation film krizi patlak verdi. Şirketin 2028 yılından itibaren fiziksel oyun diskleri üretmeyi tamamen bırakacağını açıklamasının hemen ardından gelen bu gelişme, dijital mülkiyet kavramının ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Sony tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, kullanıcıların dijital mağazalardan tam ücret ödeyerek satın aldıkları tam 551 film, lisans anlaşmalarının sona ermesi gerekçesiyle 1 Eylül tarihinden itibaren kullanıcı kütüphanelerinden tamamen silinecek.

Studio Canal Anlaşması Düştü Efsane Yapımlar Yok Oluyor

Yaşanan bu radikal gelişmenin temel nedeni, Sony ile dev yapım ve dağıtım şirketi Studio Canal arasındaki içerik lisans sözleşmelerinin yenilenememiş olması olarak gösteriliyor. Sektörün prestijli mecralarından Kotaku’nun da doğruladığı üzere; Terminator 2, Total Recall, Hot Fuzz, Evil Dead 2 ve Confessions of a Dangerous Mind gibi sinema tarihine damga vurmuş yüzlerce kült yapım artık kütüphanelerde erişilemez olacak. Kullanıcılara gönderilen resmi e-postalarda durum “içerik lisans anlaşmalarının süresinin dolması” olarak nitelendirilse de işin aslı çok daha farklı bir boyuta işaret ediyor. Sony, kullanıcılara bu filmleri “satarken” aslında kalıcı bir mülkiyet hakkı vermediğini, sadece lisans süresi boyunca geçerli olan geçici bir izleme ayrıcalığı kiraladığını dolaylı yoldan itiraf etmiş oluyor.

Para İadesi Yok: Dijital Mülkiyet Bir İllüzyon mu?

Sinemaseverleri ve konsol kullanıcılarını en çok öfkelendiren detay ise Sony’nin bu kararın ardından müşterilerine herhangi bir para iadesi, telafi ödülü ya da teselli hediyesi sunmayacağını açıklaması oldu. Kullanıcılar, yüzlerce dolar ödeyerek “satın aldıklarını” düşündükleri arşivlerinin bir gecede yok olmasına tanıklık edecekler. Bir dijital içeriğe kalıcı olarak sahip olduğunuzu düşünmek, bu tarz lisans krizleri anında acı bir illüzyona dönüşüyor. Elinizde fiziksel bir nesne bulunmadığı sürece, aslında sadece şirketlerin insafına kalmış geçici bir erişim hakkına sahip olduğunuz gerçeği, bu son Playstation film kütüphanesinden filmlerin kaldırılmasıyla bir kez daha kanıtlanmış oldu. Birçok tüketici ve hukukçu, ücreti tam ödenen bir hizmetin kalıcı olarak geri alınmasını “modern bir hırsızlık” olarak nitelendiriyor.

Fiziksel Medyanın Hayati Önemi Yeniden Gündemde

Yaşanan bu büyük mağduriyet, sinema ve oyun dünyasında fiziksel medyanın ve disk mülkiyetinin önemini yeniden en yüksek sesle tartışmaya açtı. Evinizdeki rafta duran bir Blu-ray diske 25 dolar ödediğinizde, o ürün siz aksini isteyene kadar tamamen size ait kalır; internetiniz kesilse de stüdyolar anlaşmazlığa düşse de o filmi izlemeye devam edebilir, hatta dilerseniz ikinci el olarak satabilirsiniz. Ancak Sony’nin hem kütüphanelerdeki filmleri silmesi hem de gelecekte fiziksel oyun disklerini tamamen hayatımızdan çıkaracak olması tüketicileri çaresiz bir dijital tekelin içerisine itiyor. Sinema tutkunlarının kütüphanelerinden silinecek olan bu devasa Playstation film listesine bakıp favori yapımlarına elveda demeden önce, dijital dünyada “satın al” butonuna basarken bir kez daha düşünmesi gerekecek gibi görünüyor.

Kaynak: Kotaku