Türkiye Dijital Dünyasında Kritik Viraj: Sektör Temsilcileri Meclis Çatısı Altında Yeni Oyun Yasası İçin Masaya Oturdu

Türkiye oyun sektörünün geleceğini doğrudan şekillendirecek kritik gelişmeler, başkent Ankara’da hareketli saatlerin yaşanmasına neden oldu. Urfa ve Maraş’ta meydana gelen üzücü hadiselerin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde kurulan Araştırma Komisyonu, dijital dünyanın dinamiklerini anlamak ve çocukların güvenliğini sağlamak amacıyla önemli bir adıma imza attı.

Komisyon üyeleri, 1 Temmuz tarihinde Türkiye Oyun Geliştiriciler Derneği (TOGED) yetkililerini mecliste ağırlayarak oyun sektörü ve dijital ekosistem hakkında yaklaşık 4 saat süren kapsamlı bir bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdi. Sektör paydaşlarının ve oyuncuların gözünü meclise çeviren bu zirvede, henüz mevcut düzenlemelerin yankıları sürerken yepyeni bir oyun yasası hazırlığının ufukta göründüğü açıkça ilan edildi.

Sektör Temsilcileri Meclis Kürsüsünde Bilimsel Gerçekleri Anlattı

Toplantıda söz alan TOGED Danışma Kurulu Başkanı Tuğbek Ölek, milletvekillerine bir saatin üzerinde detaylı bir sunum gerçekleştirdi. Sunumun ardından TOGED Dernek Başkanı Ali Erkin, Akademi Kurulu Başkanı Kutay Tinç ve Danışma Kurulu Üyesi Nurullah Kars, milletvekillerinin dijital dünyaya yönelik sorularını tek tek yanıtladı. Sektör temsilcileri yaptıkları sunumda, dijital oyunların çocuklarda doğrudan şiddete yol açmadığını küresel ve bilimsel araştırmalar ışığında meclis üyelerine aktardı. Yaş derecelendirme sistemleri, ebeveyn kontrol mekanizmaları ve oyun topluluklarında gözlemlenen negatif davranış kalıpları hakkında bilgilerin verildiği toplantıya Türkiye Bilişim Derneği (TBD) yetkilileri ve Bahçeşehir Üniversitesi’nden Prof. Dr. Yavuz Samur da katılarak akademik destek sağladı. Toplantıda, meclis koridorlarında bir süredir konuşulan sert bir oyun yasası çıkarma eğiliminin rehavete yer bırakmayacak kadar ciddi olduğu vurgulandı.

Algılar Değişiyor: Yasakçı Zihniyetten Ekonomik Katkı Bilincine

Geçmiş dönemlerde meclis komisyonlarında yürütülen tartışmalarda dijital oyunlar genellikle “tamamen zararlı ve yasaklanması gereken unsurlar” olarak görülürken, bu toplantıda radikal bir fikir değişiminin yaşandığı gözlemlendi. Komisyon Başkanı Milletvekili Yusuf Beyazıt ve Başkanvekili Milletvekili Lütfiye Selva Çam liderliğindeki yeni komisyon üyeleri, söze “Amacımız oyunları yasaklamak değil” diyerek başladı. Vekiller, yerli oyun geliştiricilerin Türkiye ekonomisine sunduğu muazzam katma değerin ve oyunların bireysel gelişim üzerindeki aşikâr faydalarının altını çizdi. Ancak her ne kadar oyunların tek suçlu olmadığı kabul edilse de, meclis kanadının “Oyunlar ile gerçek hayattaki şiddet arasında hiçbir bağ yoktur” şeklindeki bilimsel verilere karşı hâlâ mesafeli ve dirençli bir duruş sergilediği de belirtildi. Bu direnci kırmak adına TOGED, İTÜ Bilim Toplum Uygulama ve Araştırma Merkezi ile ortaklaşa yerli ve bilimsel bir çalışma başlattığını duyurdu.

Teknik Yetersizlikler ve Fantastik Çözüm Önerileri Tehlike Arz Ediyor

Toplantıda komisyon üyelerinin çocukları koruma konusundaki samimiyeti takdir toplasa da, oyun sektörünün teknik ve idari işleyişine dair bilgi eksiklikleri bazı endişeleri beraberinde getirdi. Sektörün gerçekleriyle uyuşmayan bazı “fantastik” çözüm önerilerinin, niyet yasaklamak olmasa bile pratikte oyunların Türkiye’de toptan erişime kapanmasına yol açabileceği uyarısı yapıldı.

• Yerli ve Milli Derecelendirme Yanılgısı: Piyasada halihazırda milyonlarca oyun bulunurken, PEGI gibi uluslararası standartlar yerine devlet eliyle yerli bir derecelendirme sistemi kurulmaya çalışılmasının teknik olarak imkansız ve büyük bir kaynak israfı olacağı belirtildi.
• e-Devlet ve Biyometrik Veri Sınırı: Bazı milletvekillerinin, çocukların yaşını doğrulamak için oyun platformlarının e-Devlet sistemine entegre olması, çocukların davranışlarını takip edip şüpheli durumlarda okul rehber öğretmenlerine otomatik e-posta göndermesi yönündeki önerileri şaşkınlık yarattı. Bu durumun hem milyarlarca dolarlık bir altyapı maliyeti doğuracağı hem de Türk çocuklarının kişisel verilerini küresel şirketlere açarak ulusal güvenliği tehlikeye atacağı açıklandı. Küresel platformların bu ağır geliştirme yükü altına girmektense Türk oyuncuları tamamen engellemeyi seçeceği gerçeği meclise aktarıldı.

Daha Güvenli Bir Dijital Dünya İçin Somut Öneriler

TOGED ve sektör paydaşları, çocukları korurken oyuncuların haklarını da gözeten, uygulanabilir 7 maddelik bir reçeteyi komisyona sundu:

1. Olumsuz Davranışların Raporlanması: Küfür, taciz ve ayrımcılık içeren davranışlar sergileyen oyuncuların topluluktan hızla uzaklaştırılması için raporlama sistemleri etkinleştirilmeli, oyuncular bu konuda eğitilmelidir.
2. Oyuncu ve Aile Eğitimi: Gençlerin kendi yaş grubuna uygun içerikleri tüketme bilincine ulaşması için oyun şirketleri, medya ve yayıncılar ortak sorumluluk almalıdır.
3. Ücretli ve Ücretsiz Oyun Farkı: Aileler, “bedava” diyerek çocuklarını yoğun satış mekanikleri, agresif reklamlar ve kontrolsüz sosyal etkileşimler barındıran oyunlara yönlendirmemeli; ücretli oyunların daha güvenli olabileceğini bilmelidir.
4. Güvenli Platformların Desteklenmesi ve ÖTV İndirimi: Bilgisayar gibi denetimi zor cihazlar yerine, Nintendo Switch veya tabletlerdeki Apple Arcade gibi çocuk dostu, kapalı ekosistemler teşvik edilmelidir. Google Play Pass servisinin Türkiye’ye gelmesi sağlanmalı ve en önemlisi, çocukların güvenli oyun konsollarına erişebilmesi için oyun konsollarındaki yüksek ÖTV yükü kaldırılmalıdır.
5. Kamu Spotları ve İşbirlikleri: Yaş derecelendirmeleri ve ebeveyn kontrollerinin yaygınlaşması adına oyun sektörü ile kamu kurumları ortaklaşa bilgilendirici kamu spotları hazırlamalıdır.
6. Geri Bildirim Sistemi: Oyun platformlarının güvenlik duvarlarının doğru çalışıp çalışmadığını denetlemek amacıyla, oyuncuların eksikleri doğrudan iletebileceği bağımsız bir raporlama mekanizması kurulmalıdır.
7. Oyuncuların Haklarına Sahip Çıkması: Güvenli oyun alanlarının korunmasında öncelikli olarak oyuncuların otokontrol mekanizmalarına dahil edilmesi sağlanmalıdır.

Kamunun, akademinin ve dijital yayıncıların eşgüdümlü çalışmasıyla yürütülecek bu süreçte, oyuncu topluluklarının haklarını savunmak adına yeni bir oyun yasası hazırlığı yakından takip edilmeye devam edecek.

Toplantının tam tutanağına da linkten ulaşabilirsiniz: https://www.tbmm.gov.tr/Tutanaklar/TutanakGoster/5427