Tolkien, Dede Korkut Okudu Mu? – Tepegöz ve Sauron yazısına yapılan yorumlar

Yazar: Oguzhan

Oguzhan — Fri, 21 Nov 2014 20:24:00 +0000

Açıkçası ciddi bir emek görüyorum, ellerine sağlık, güzel bir paylaşım olmuş.

Gelelim düşünceme, keşke daha faydalı ve bilgi verip aydınlatıcı olacak ve ufkumuzu genişletecek bir konu tercih etmiş olsaydın. Sebebine gelince, mitler arasındaki diyalekt elbette kaçınılmazdır ve girifttir. Bu konulardan bahsederken 1001 gece masallarını ya okumadığınız ya da gereken önemi vermediğinizi görüyorum hele konu mitler ve aralarında ki bağ ise; bahsini yaptığınız Fuat Beyi referans almadan daha çok tanınan eleştirmenlerin yazılarını okumanızı da ayrıca tavsiye ederim. Genelde hepsinin ortak olarak uzlaştığı konu bahsini yaptıklarınızın hiç biri değildir. Sizinle aynı konu hakkında 1001 gece masallarını okuduktan sonra tartışmak isterim.

Yazar: Eren

Eren — Fri, 21 Nov 2014 18:02:00 +0000

Gondolin – Ergenekon benzerliğini de unutmamak gerek. Fakat yanlış hatırlamıyorsam, zaten Tolkien’in amacı bütün mitolojilerin temelini oluşturabilecek bir mitoloji yaratmaktı. Dolayısıyla bu tipte benzerliklerin olmasını ben oldukça doğal karşılıyorum.

Yazar: Kali

Kali — Fri, 21 Nov 2014 17:08:00 +0000

Bütün Big Brother, Tepegöz, Cyclops – Eye of Sauron benzetmelerinde kaçırılan bir nokta var. En önemli nokta, bütün benzetmeleri de baştan şekillendirmeye zorlayacak bir nokta. One point to rule them all :P Kitaplarda Sauron’un büyük kırmızı gözü bir metafor olarak geçer sadece ve ordudaki orcların kalkanlarında, bannerlarında gözükür. Barad-dur’un tepesine yapıştırılmış bir kırmızı göz yok aslında. Zaten film çıkmadan önce yapılan bütün Barad-dur illüstrasyonlarında göz olmamasının sebebi de budur. Bu metaforun şekli şemali ise Frodo Galadriel’in aynasına bakarken görülür. Yani Sauron asla bir göz formuna girmemiştir. Bu sadece kullandığı bir semboldür.

“But suddenly the Mirror went altogether dark, as dark as if a hole had been opened in the world of sight. . . In the abyss there appeared a single Eye that slowly grew, until it filled nearly all the Mirror. So terrible was it that Frodo stood rooted, unable to cry out or to withdraw his gaze. The Eye was rimmed with fire, but was itself glazed, yellow as a cat’s, watchful and intent, and the black slit of its pupil opened on a pit, a window into nothing.”

Yazar: Seçkin Sarpkaya

Seçkin Sarpkaya — Sat, 15 Nov 2014 21:25:00 +0000

aggultekin yorumuna yanıt olarak.

Sanırım bunu Gölge’nin sayfasında tartıştık. :) Oradaki cevabı buraya da ekleyeyim böylelikle bizim fikirlerimizden hareketle belki bir başkası da başka bir açıdan bakar. Buradan da teşekkürler. :)

“Dede Korkut/Homer meselesi bilimsel olarak tartışılmış bir mesele ki yazımda da Von Diez’in bazı görüşlerine yer verdim. Karl Reichl, V. Jirmunskiy, Von Diez ve daha birçok ünlü isim bu konuyu tartışmıştır. Keza ülkemizden de hocalar bu konuyu irdelemişlerdir. Bu noktada “Yunan medeniyetiyle tarihi veya coğrafi anlamda hiç ilişki içine girmemiş Altay veya Sibirya Türklerinde de benzer anlatmaların görülmesi ve Dede Korkut metnindeki Tepegöz tipinin daha komplike olması bilim insanlarını Dede Korkut’tan Homer’e doğru bir süreci daha geçerli kabul etmeye” itmiştir. Evet, Sauron ve Erlik bağlantısı da kurulabilir. Ama Sauron/Erlik farklılıkları da ele alınabilir.

İskandinav/Türk kültür-medeniyet ilişkilerine değinmek ise apayrı bir araştırma inceleme meselesi olarak öylece durmaktadır. Yani derinlemesine incelenirse çok fazla benzerlik çıkacağı aşikar.”

Yazar: aggultekin

aggultekin — Sat, 15 Nov 2014 20:51:00 +0000

dede korkut homeros okumuş mudur peki?. karater olarak baktığımızda tepegöz tipi ile sauron arasında hiçbir benzerlik yok. türk mitolojisinden bir benzer bulmamız gerekirse en yakın tip erlik olabilir.
yanlış hatırlamıyorsam “sigurd ve gudrun efsanesi”nin önsözünde futhark alfabesinin doğudan gelmiş olabileceğine değinmiş zaten tolkien. ayrıca türklerin gotlarla yakın ilişkileri vardır zaten göktürkler döneminde o dönem kırımda ve çevresinde yaşayan gotlar bazı dönemler batı göktürk hanlığına bağlanmış bile

Yazar: luxorq

luxorq — Sat, 15 Nov 2014 08:15:00 +0000

evet tek yüzüğü sauron kendisi dövmüştür. ama ilk önce diğer güç yüzüklerini celebrimbor a yaptırtmıştır.hatta kılık değiştirmiş yüz yıllar boyu elflerle yaşamış onlara gerekli ilimleri öğretmiştir. annatar dı adı yanlış hatırlamıyorsam.
runik sisteme gelirsek zaten iskandinavya da bulunan bir çok runik yazıt türkçe ile okunabiliyor. futhark yazıtlarıydı yanılmıyorsam.araştırınca detaylı bilgileri elde edebilirsiniz.
sümerlere gelince osman nedim tuna nın iki dil arasındaki benzerlikleri açıklayan bir çalışması vardı.araştırabilirsiniz.
bir çok konu var buna benzer hemen hemen her kültürde ejderha dev cüce peri vb mistik yaratıklar bulunur. unutmayın ki roma imparatorluğu kendisini dünyanın sahibi zannediyordu. amerika kıtasından haberi bile yoktu bu adamların.
bu sonuçlar üzerinden gidersek bu tarz yaratıkların varlığı gerçekliğe dayanıyor olabilir.hatta birisi bana ibnu’l arabi nin bir hatıratında meraklı bir kalabalığın içine girdiğinde at vücutlu insan gövdeli bir yaratığın leşini gördüğünü insanlarında onun etrafını sarmış olduğunu filan anlatmıştı.ben okumadım fakat adamın uyduracağına da inanmıyorum böyle bir şeyi.
sonuç olarak şunu söylemek istiyorum
hepimiz kardeşiz bu kavga ne diye…..:D

Yazar: Seçkin Sarpkaya

Seçkin Sarpkaya — Fri, 14 Nov 2014 19:11:00 +0000

Yorum yapan tüm arkadaşlara ilgileri için çok teşekkür ederim. Evet İskandinav mitleri ve Türk mitleri benzer Ama bazı İnka veya Sümer mitleriyle de Türk mitleri veya İskandinav mitleri benzer. Yazıda da kısaca belirttiğim gibi Gelişme, Yayılma hatta daha eski bir kuram olmakla birlikte Ödünçleme kuramına göre bu gayet olasıdır, mümkündür.Tolkien Edda’yı ezbere bilen ve İskandinav mitolojisini hatim etmiştir, ama öte yandan Tolkien Doğu kültürüne ve edebiyatına da kayıtsız değildir. Bu sadece metindeki tek bir izlekten hareketle bir acaba yazısıdır.
Yüzük motifinde Sauron elflerle birlikte güç yüzüklerini yapar, kendi yüzüğünü ise onlara bağlantılı bir şekilde kendi dağında yapar, evet. Burada bir ifade yanlışlığım olabilir fakat yine de yüzük/elf izleği metinde silik de olsa mevcuttur diye düşünüyorum. Sizlerin yorumlarıyla daha da zenginleşecektir bu yazı. Verdiğim cevabı da “hayır öyle değil, böyle” olarak algılamazsanız sevinirim. Her türlü eleştiriye hatta metnimin yerle bir edilmesine açığım. :)

Yazar: aks

aks — Fri, 14 Nov 2014 18:19:00 +0000

çok güzel bir makale olmuş ama düzeltmek istediğim bir şey var “Sauron’un yüzüğü elfler tarafından yapılır” kısmı yanlış olmuş Sauron kendi güç yüzüğünü kendi başına hüküm dağında döver kullandığı yüzüğün elflerle bir alakası yoktur bkz”
Hepsine hükmedecek bir yüzük hepsini o bulacak
Hepsini bir araya getirip karanlıkta birbirine bağlayacak
Gölgeler içindeki mordor Diyarında”.

Yazar: Atheron

Atheron — Fri, 14 Nov 2014 11:09:00 +0000

luxor yorumuna yanıt olarak. Göktürk hitabelerinde kullanılan Rün sistemi ile iskandinav rünleri de feci benzerlik gösteriyor.

Yazar: luxor

luxor — Fri, 14 Nov 2014 07:21:00 +0000

iskandinav mitlerinin türk mitleriyle çok yakından ilişkisi var. bilindiği üzere tolkien edda yı ezbere bilen ve iskandinav mitolojisiyle cok alakalı bir adam. biraz araştırın vikinglerdeki masalların ve dini öğelerin türklerle ne kadar paralel olduğunu göreceksiniz.

Yazar: Seçkin Sarpkaya

Seçkin Sarpkaya — Thu, 13 Nov 2014 21:08:00 +0000

Çok teşekkür ederim.

Yazar: aturut

aturut — Thu, 13 Nov 2014 21:02:00 +0000

Yazı çok güzel olmuş; diğer temelsiz ve bayağı “Şu, şudur” gibi iddialardan uzak, kaygı güdülerek hazırlanmış- en güzel yanı burası! Tebrik ediyorum.