Onlarca ikonik karakter yaratan böylesine önemli bir oyun serisinin sinemaya uyarlanması bence çok güç. Sadece belli isimleri hikaye odağına aldığınızda diğerlerinin yokluğu sorgulanıyor, hepsine dokunmak istediğinizde de dağılmayan bir senaryo yazmak imkansız hale geliyor. Street Fighter bu iki ucu pis değneğin ikinci ucunu tutmayı tercih ediyor ve iki saatte neredeyse tüm karakterlerin hikayesine bakma çabasına girişiyor. Açılış hiç de fena değil aslına bakarsanız; 1993 yılına gidiyoruz ve ilk turnuvanın galibi Ryu’nun bu gücü kaldıramadığına tanıklık ediyoruz. Kardeşi gibi gördüğü Ken ile yollarını ayırmış, dövüş işlerinden elini eteğini çekmiş. Ken ise artık bir reklam yüzü ancak aklı hep Ryu’da. David Dastmalchian’ın büyük büyük oynarak canlandırdığı M. Bison ise hala Ryu’nun gücünün peşinde. Bu yüzden şeytanın aklına gelmeyecek bir plan yapıyor ve ikinci bir turnuva düzenliyor. Ryu’nun aklını çelmek için de Chun-Li’yi kullanıyor. Bilmediği şey ise Chun-Li’nin aslında Interpol ajanı olduğu gerçeği.

Hikaye tahmin edilebilir, daha önce sayısız benzerini gördüğümüz dinamiklerle açılıyor ama yalan yok, tempo gayet keyifli. Özellikle flashback kısmını üstlenen anime bölümler müthiş keyifli. Street Fighter II: The Animated Movie’yi bilen bilir, müthiş keyifli bir animasyon filmdir. Bu sekanslar da animasyon filme saygıda kusur etmediğini kanıtlarcasına aynı dili kullanmış. Titmouse tarafından hazırlanan animasyon bölümler filmin en güçlü anlarını yaratıyor. Sadece sıkı bir animasyon filme de hayır diyemeyeceğimizi anlamış bulunuyoruz, belki böyle bir proje de bu filmden sonra yeşil ışık alabilir.

İlk başta bahsettiğim çok karakteri anlatma problemi, Street Fighter’ın en büyük el frenine dönüşüyor. Ken ve Ryu dışında herkes fazlasıyla yancı. Chun-Li’nin intikamını derinlemesine anlatmak yerine duşta bedenine odaklanan sahne ile vakit kaybedildiğini görmek insanı üzüyor açıkçası. Bison kimdir, nedir, neyin peşindedir soruları da hep havada. Ortada Dastmalchian’ın çizilenden büyük oynadığı içi boş, detaysız bir çizgi film kötüsünden başka biri yok. Tamamen CGI Blanka’yı görmeseydik de olurmuş, Momoa’nın varlığı Trump’ın karakteri kadar. Film öncesi promosyonlarda sık sık öne çıkarılan Guile bile boş komedi malzemesi olarak kullanılmış. Cody Rhodes kendisine çizilen karakteri başarıyla canlandırmış ama seriye hakim izleyicilere ”Burada bir şeyler eksik” dedirtiyor. Bu bir dövüş oyunu uyarlaması ve Guile bu kısımların çoğunda etkisiz ve az kullanılmış.

20 Dakika Daha Uzatsaymışsınız…

Evet, filmi biraz daha uzatsalar hikayeyi tamamlayacaklarmış ancak daha çıkartmadıkları filmin başarılı olacağından emin olan yapımcılar yönetmene filmi havada bitirmesini tembihlemişler belli ki. Ciddi bir tuzak bu, biraz midemi bulandırmadı dersem yalan olur. Buralar SPOILER bu arada, kulaklarımı çınlatmak istemeyenler lütfen 1-2 paragraf atlasınlar. Hikayenin merkezinde elbette dövüş turnuvası var ve tüm karakterler bu turnuva için inşa ediliyor. Herkesin ufak ufak bilgi kırıntıları dağıtılıyor, malzeme toparlanıyor ve sonunda turnuvaya gidip ana yemeği yapmaya hazırlanıyoruz.

Ne güzel her şey, değil mi? Değil a dostlar, değil. Şöyle düşünün; evde Street Fighter oynuyorsunuz, final boss olan Bison’a geldiniz ama bir anda elektrik kesildi. Elektrik firmasında çalışan çaycının bile ne annesi kalır, ne de bir şey. Street Fighter filmi de bunu yapıyor ne yazık ki. M. Bison ile dövüşeceğiniz anda filmi bitiriyor. Bu ucu açık ve yorumu izleyiciye bırakan bir final değil. ”Siz şimdi çıkın, tahmini 2 seneye salona geri gelmeniz lazım” diyen, para tuzağı kokan bir tercih bu.

İşin turnuva ayağının sıkıntıları kötü (ötesi) final tercihiyle de sınırlı değil. Gözünüz cüzdanımızda zaten, onu anlamış olduk. Filmin neredeyse ikinci yarısının tamamını oluşturan turnuva kısmı çok dağınık. Karakterlerin çoğu eksik anlatılmış şekilde geliyor zaten, çoğunun motivasyonuna dair bilgi kırıntıları içinde dağılmış bir şekilde turnuvaya gidiyoruz. Aksiyon sahneleri filmin geçtiği 90’ların ruhuna uygun tasarlanmış, seriye dair tonlarca gönderme var ve bunları yakalamak oldukça keyifli. Bazı kapışmalardaki kareografiler de sıkı. Ancak yarım yamalak anlatılmış karakterlerin kısa sekanslarını izlemek, Youtube için çekilmiş kısa fan filmleri izliyormuşuz hissi uyandırıyor.

Araba Parçalıyor muyuz? Sen Ondan Bahset…

Aksiyon tarafı filmi ayakta tutan kısımlardan. Dağınık temposuna rağmen bu kısımlar hem karakterlerin özel güçlerini güzelce canlandırıyor, hem de JCVD’ın oynadığı o ucuz Street Fighter versiyonunun aksine kapışmalar sert ve doyurucu. Yönetmenin elini sürüp altına çevirebildiği nadir kısımlardan biri de dövüş sahneleri. Göndermelerin en sağlamları da gene bu sahnelerde ortaya çıkıyor zaten. Herkesin aklındaki soruyu da yanıtlayalım o zaman (bkz; kendi kendine gelin güvey olmak). Evet, araba parçalama sahnesi var. Ken’i bu özel sahne için görevlendirmişler ve gayet esprili bir an.

Kitao Sakurai dönemin ruhunu filmin her tarafına serpiştirmiş. Eskitilmiş görüntüler, dar TV formatları, 90’larda popüler olan pek çok tüketim ürünü filmde karşımıza çıkıyor ve 1993 yılında olduğumuza inandırıyor. Ryu’nun elinde hep Walkman görüyorsunuz ve en azından benim yaşlarda olanları zamanda yolculuğa çıkaracak bir detay bu. Walkman’de de sürekli olarak tek atımlık gruplardan 4 Non Blondes’ın zamana karşı dimdik ayakta duran kült şarkısı ”What’s Up” çalıyor. Bu şarkı Ryu’nun hayat marşı adeta ve onu zor zamanlarında ayakta tutuyor. Seriye dair yapılan sayısız göndermenin arasında bir de döneme ait sürpriz yumurtalar var. Onları da 2 saat boyunca yakalamaya çalışmak yorucu ama keyifli bir tecrübe.

Street Fighter’ı en az iki film olarak düşünmüşler, orası kabak gibi ortada. Madem böyle bir tercih yapılmış, karakterleri de seriye bölebilir ve bazılarıyla en azından ikinci filmde karşılaşabilirdik. Bu sayede dağılmayan, karakterleri hak ettikleri süreleri vererek anlatan bir film izleyebilirdik. Şu haliyle inşaat için karpuz seçer gibi işçi toplayan şantiye şefinin ruh halinde Street Fighter. ”Sen gel, sen de gel. Ee haydi sen de gel bari” diyor ve bir ton karakteri iki cümlelik özetlerle hikayeye dahil ediyor. Belki devam filminde işler yoluna koyulur, nasılsa herkesi bir tanıttık ve sıra detaylara geldi denilerek sıkı bir senaryo yazılabilir. Bizi şaşırtma ihtimali yapım ekibinin cebinde, devam filminin daha derli toplu olması tamamen onlara bağlı. İki sene sonra kaldığımız yerden devam etmek üzere!

80’lere Bir Hadouken Göndermemiz Yok mu? – Street Fighter İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Insomniac geçmişteki işlerinden dolayı aşırı sevdiğim bir ekip. Spyro ve sonrasında gelen müthiş seri Ratchet & Clank ile aksiyon ve platform türlerinde ne kadar usta olduğunu gösteren ekip, Sony bünyesinde Spider-Man projesini aldığında hiç endişe etmemiştim. Utandırmadılar da; son yılların en iyi süper kahraman oyununa ve Örümcek’in oyun dünyasındaki en iyi sunumuna hayat verdiler. Araya gene leziz mi leziz mi bir Ratchet & Clank sıkıştırsalar da tüm dünyanın sevdiği IP üzerlerine yapıştı ve Örümcek Adam serisine iki oyun daha eklediler. Yavaş yavaş kusursuzdan ortalamaya doğru inişleri de burada başladı. Özellikle serinin ikinci oyunu tüm o yakışıklılığa rağmen bir şeylerin eksik olduğunu hissettiriyordu. Olur bunlar, herkes arada bir vites düşürüyor diye düşündüğümüz anda da gene Marvel evreninden Wolverine projesi duyuruldu. İlk başta heyecan gene tavan yaptı ancak geçen sürede yapılan sızıntılar işlerin çok da yolunda olmadığını veya firmanın projeyi sürdürmesine taşlar koyacağını açık etti.

Start Tuşu… Endişe…

Düşe kalka raf yüzü (raf mı kaldı ayol?) gören Marvel’s Wolverine’nin Başlat tuşuna endişeyle bastım. Endişeliydim çünkü sızıntılarda gördüklerimiz hayal ettiklerimizle pek örtüşmüyordu ve soru işaretleri bırakmıştı. Endişeliydim çünkü erken incelemelerde oyunun ölümüne gömüldüğünü gördüm. Artık soru işaretleri dağıtma gücünü elime aldığım için tuşa bastım ve Logan’ın macerası başladı.

Marvel’s Wolverine, Logan’ın tüm vahşiliğiyle, insanlıktan çıkmış halde doğadayken Essex tarafından bulunmasıyla başlıyor. Marvel evreninde bilinen adıyla Mr. Sinister olan Essex, dünyada mutantların çoğalacağına ve insanlarla eşit haklara sahip olacağına dair öngörüleri olan bir bilim adamı ve X-Men benzeri bir yapı olan Team-X’e hayat vermiş durumda. Henüz insan bedenlerinde ortaya çıkmamış saklı mutant genlerini uyandıracak olan antik bir teknolojinin peşinde. Bu teknoloji ise mutantları dünyadan silme hedefiyle hareket eden Trask’ın elinde. Öykümüz bu şekilde start alıyor ve sonrasında Logan’ın öyküsünde önemli yer tutan Japonya, Madripoor, Kanada ve Telambang gibi dünyanın farklı noktalarını ziyaret ediyor. X-Men’lerin olmadığı alternatif bir dünya burası ama tanıdık yüzler de hikayeye giriş yapıyor. Sabretooth, Jean Grey ve Mystique gibi isimler bu yolculukta Wolverine’in yanında. Oyunun hikayesi özellikle ikinci yarıda tempo kaybediyor, finale olan merakınız biraz azalıyor, benden söylemesi. ”Boşver hikayeyi, bana pençeleri ver!” diyen aksiyon bağımlıları için bu çok da kötü tınlamayabilir elbette ama daha dinamik ve oyuncuyu diken üstünde tutan bir hikaye beklerdim.

Diğer yandan; özellikle yan karakterlerin öyküye yedirilişi çok başarılı. Grey öyküye çok güzel bir giriş yapıyor ve Logan ile arasındaki çekim iyi yazılmış ara videolarla oyuncuya aktarılıyor. Bu dinamik sayesinde Logan’ın da geçmiş travmalarını öğreniyor, dışarıdan sorunlu gözüken bu adamın iç yolculuğunun ne kadar zorlu olduğunu anlıyoruz. Sabretooth bile tertemiz yazılmış, Logan ile arasındaki bağın köklerine ufak ufak inerek ikili arasındaki inişli çıkışlı dinamiğin iki yönünü de tartma şansımız oluyor. Hikayede tamamen yancı olan, rolü 10 dakikayı geçmeyen karakterler bile oyuncuya geçecek şekilde yazılmış. Insomniac’ın öykü anlatıcılığı ve yakaladığı tempo her zamanki gibi çok başarılı, keşke bunu destekleyecek kadar iyi bir hikaye yazılsaymış. Alınan şu riski de takdir etmeden geçemeyeceğim. X-Men çizgi romanlarına veya karakterin özdeşleştiği Hugh Jackman filmlerine sırtını yaslayarak kolaycılığı tercih etmemiş Insomniac ve Logan’ın köklerine inen, onun en ”rafine” halini bize anlatmaya çalışmış. Bu alındığı için alkışı hak eden bir risk ancak yüzde yüz başarıyla ele alınamadığı için alkışı kısa tutuyorum.

Söz konusu Wolverine olunca oyunun büyük bölümünün aksiyona ayrılacağı kesin, öyle de oluyor. Avuç terleten, parmak kasan bir aksiyon söz konusu. Oyunun ilk 1-2 saatinde genel dinamiklere alışamadım ve gelen tüm eleştirilerin haklı olduğunu düşündüm, yalan yok. Savunma (Parry) oyunda ciddi bir öneme sahip ancak Spider-Man oyunlarında olduğu gibi savunma hareketinin zaman aralığı çok geniş değil. Düşman darbesinin başlamasını görmeden blok tuşuna basarsanız dayağı yiyorsunuz. Ciddi şekilde refleks aşığı Wolverine, tüm o karambolde en doğru anda blok yapmanızı istiyor. İlk başlarda oyundan soğutacak derecede zor gelebilir, sakın pes etmeyin. İki saatin ardından konuya alıştım ve çatışmalarda söz bana geçti. O zaman lotus çiçeği gibi açılmaya başladı Marvel’s Wolverine ve aksiyon anlam kazandı.

Gelen eleştirilerde şunu gördüm; oyun sırtını tamamen yakın dövüşe yaslıyor denmiş. Buradaki beklenti tam olarak nedir, Wolverine’in roket atmasını, yere düşen AK47’yi alıp mekanı kurşun manyağı yapmasını mı bekliyor insanoğlu? Kahramanımızın olayı bu zaten; salt bir öfke ile pençelerini çıkarmak ve önüne geleni kuşbaşı yapmak. Temelde oyun da bunu layığıyla yerine getiriyor, pençelerimizi bir televizyon ekranına geçirmediğimiz kalıyor.

Her Dünya Açık mı Olmalı?…

Insomniac, Marvel’s Wolverine’in açık dünyaya sahip olacağını duyurmadı, değil mi? Yoksa ben mi kaçırdım? Firma en başından beri çizgisel bir oyun yapacağını müjdelemişti. Wolverine çıktığında ise bu bilgiye sahip değilmişiz gibi önüne gelen oyunu gömmüş. Insomniac’ın çizgisel oyun yapma hakkı yokmuş gibi hissettim, sanki oyunu başka bir firma geliştirse böyle eleştiriler almayacaktı. Firma daha hikaye ve anlatı odaklı, Logan’ın iç dünyasını bize anlatabileceği bir yol seçmiş, o kadar. Spider-Man serisi ile karşılaştırma yapmak hem mantıksız, hem de alabildiğine saçma. Bu oyunu kendi özelinde ele alıp eleştirmemiz gerekiyor, bambaşka bir oyun, IP veya firmanın önceden yaptıklarıyla değil.

Evet, Marvel’s Wolverine sonuna kadar çizgisel bir oyun. Uncharted gibi klasiklerin, bu sene çıkan Resonance gibi oyunların izinde kendisi. Bölüm bölüm ilerleyip düşman biçtiğimiz, bölümler için de esnekliği az tutan bir oyun bu. Düşmanlara nasıl ve nereden saldıracağınız, Wolverine bile olsanız ilk başta gizlenerek iki üç düşman temizleme isteğiniz konusunda size az biraz özgürlük tanıyor. Bu noktada en büyük eleştirim şu olur; God of War: Ragnarok benzeri yarı açık bölümler ekleyerek durumu lehine çevirebilirmiş Insomniac. Bunu hiç yapmamış veya sonradan vazgeçmiş gibi. Neden vaz geçmiş gibi diyorum? Oyunda 3-4 defa denk geldim, girilemez gözüken, görünmeyen duvarlarla korunan bölgelere inat edip, atlayıp sıçrayarak girdim ve oyun beni alanıma geri atmadı. O yasaklı alanda dolandım durdum. Sanki bu oyun yarı açık dünya tasarlanmış ama bir sebepten dolayı vazgeçmişler. En azından ben böyle hissettim.

Wolverine’in aksiyon yetenekleri pençeleriyle sınırlı. Kare tuşu ile standart saldırımızı yapıyor, L1 ise hayati önem taşıyan Blok hareketini hayata geçiriyor. Şunu not düşeyim; oyun son dönemde örneklerini sıklıkla gördüğümüz ”Önce sakince bekle ve blokla, sonra saldır paşam” talebiyle gelmiyor. Blok hayati olabilir ama önceliğiniz saldırı beklemeden seri bir şekilde saldırmak. Kalabalık düşman gruplarını hızlıca alt etmek de bu agresifliğe bağlı. Öyle 20 düşman arasında durup ”Biri saldırsa da bloklasam” diyerek ponçik ponçik takılırsanız oyundan gram keyif almazsınız. Seri olmalısınız, hızlıca saldırırken düşman atağı gördüğünüz anda blok tuşuna basmalı, sonra kaldığınız yerden kesme biçme işlerine devam etmelisiniz. Buradaki ufak sıkıntı şu; iki üç paragraf sonra değineceğim yetenek ağacı aksiyona yeterince tazelik ve saldırı çeşitliliği kazandırmıyor. Aksiyon finale kadar gayet keyifli ancak kendi tekrar ediyor ve zaman zaman sıkabiliyor.

Aksiyonda Spider-Man’i anımsatan 1-2 dinamik mevcut ve çatışmalara renk getirdiği kesin bilgi, yayalım. En sevdiğim ve sıklıkla kullandığım Üçgen tuşu olayı. Uzaktaki düşmanlara belli bir mesafeden sonra uçarak ulaşmanızı sağlıyor Üçgen. Size ok atan, ateş açan düşmanları bir anda hayal edemeyecekleri kadar hızlı ölümle tanıştırıyorsunuz. Bu tuş sadece uzaklara erişme gücü de sağlamıyor. Düşmanları pataklarken sersemletebiliyorsunuz. Özellikle düşmanı tekme ile bir nesneye veya başka bir düşmana çarptığınızda sersemliyor. Kafasında halkalar dönen kurbanınıza Üçgen ile saldırdığınızda hem ölümcül bir darbe vuruyorsunuz, hem de sağlık kazanıyorsunuz. Sağlık kazanmanın en hızlı ve keyifli yolu da bu zaten.

Sen Adamantium Olmazsın!…

Hızlıca şu adam nasıl ölür sorusunu da yanıtlayalım mı? Evet, Adamantium sayesinde ölümsüzlüğe yakın biri Logan ama öyle bir oyunun da zevk vermeyeceği aşikar. Tanrı Modu açık bir oyunun tatminsizlik yaratacağı gerçeğini gören Insomniac, Rage sistemini oyuna dahil etmiş. Sağlık barının hemen altında üç kademeli bir şekilde Rage barı var. Siz düşmanları temiz temiz kestikçe bu bar usulca doluyor. Sağlığınız sıfırladığında ise bu barın en azından bir kademesinin tamamen dolu olması gerekiyor ki hayata dönün. Bar dolu, siz de ölüm eşiğindesiniz. Kare tuşuna hızlıca basınca Rage sıfırlanıyor ama Wolverine tüm öfkesiyle, bağıra çağıra geri dönüyor. Bu barın üçüncü kademesine ulaştığınızda ise Wolverine tam bir hayvana dönüşüyor ve bar boşalmadan düşmanları seri pataklarsanız L2+R2 ile sinematik cinayetler gerçekleştiriyorsunuz. Burada seri olmak ve dayak yememek önemli. Dikkatli oynarsanız Öfke modundayken 15-20 düşmanı alaşağı edip zorlayıcı çatışmaları bir anda kolayca bitirebilirsiniz. Üstelik bu moddayken sağlık doldurmak da daha kolay.

Bu tarz aksiyon oyunlarında ve Insomniac yapımlarından alıştığımız üzere gelişim ağacı çok önemli bir yer tutuyor. Haliyle burada da kral bir ağaç beklemek hakkımız. Burada iki farklı gelişim sistemi yer alıyor. Teknikler adlı ilk sistemde toplam 36 adet aktif yetenek yer alıyor. Aksiyon tuşlarına atayabileceğiniz dört özel saldırı seçebiliyor, bunları da L2 yardımıyla (L2+Kare gibi) kullanıyorsunuz. Çatışmalarda sıkıştığınızda hayat kurtarıcı olabiliyor ancak bu saldırılar sizin ana saldırı yeteneklerinize kalıcı bir katkısı yok. Sadece bu ağaçta yer alan bazı ekstra yetenekler zıplayıp vurma veya sersemlemiş düşmanı tutup fırlatma gibi eklemeler yapıyor ancak yoğun çatışmalarda çoğunu kullanmıyorsunuz bile.

Adaptations isimli ikinci sistem daha faydalı bana sorarsanız. Burada pasif yetenekler yer alıyor. Kusursuz blok yaparak sağlık kazanma, gizlenen kasa veya viskilerin (evet, Logan viski kovalıyor) yerini daha uzaktan fark etme veya gizli öldürmelerin Rage barını hızlıca doldurması gibi yetenekler mevcut. Bu başlıkta yetenek aktif edebilmek için DNA bağı toplamanız gerekli. ”O da ne demek kuzum?” demekte haklısınız. O konuya da şu an, hemen burada açıklık getiriyor ve tüm Türkiye’yi rahatlatıyorum.

Wolverine ile ilerlerken yerde beliren ve gitmeniz gereken yönün tersine giden bitkiler göreceksiniz. Takip ediniz efendim, bu bitkiler sizi orada olmaması gereken gizemli bir kapıya götürecek. Nightmare Cabin isimli bu kapıların ardında rekabetçi görevler yer alıyor. Şu kadar saniyede tüm düşmanları temizle, süre bitmeden bitiş çizgisine var gibi taleplerden oluşan bu görevleri başarıyla tamamladıkça DNA bağı kazanıyor ve Adaptations’da afiyetle harcıyorsunuz. Bu kabinler gene Spider-Man 2’den ödünç alınma aslında, oradaki Mysterio mini görevlerini hatırlarsınız. Onun bir benzerine imza atmış Insomniac ve çoğu elinizi fena halde terletecek.

Insomniac sevdiği kostüm işlerine burada da önem veriyor. Hem Wolverine’in çizgi evrenine ait kült kostümlerine, hem de oyun için yaratılmış yeni dizaynlara Gear başlığından ulaşabilirsiniz. Burada ilginç ve bana göre özensiz bir dizayn tercihi var. Spider-Man’de her kostümün kendine has ekstra gücü ve özelliği olur, aksiyonda da bunu bir güzel hissederdik. Burada fena halde geçiştirilmiş bir sistem mevcut. Kostüm açmak için oyuna serpiştirilmiş kasaları bulup puan biriktirmelisiniz. Yeterli puanınız oldukça kostüm açıyorsunuz ancak bunların tek faydası sizin sağlık barınızı geliştirmesi, o kadar. Üstlendikleri görev önemli ve faydalı olabilir ama kostüme özel bir yetenek arıyorsanız sizi başka oyuna alalım. Wolverine’de kostümler tek bir ana hedef dışında kozmetikten ibaretler.

Herkesin makarası olan motor sürme ve mavi koku izi… Şuna bir değinelim. Koku tarafına net katılırım; +18 bir oyunda bizi biraz aptal yerine koyan bu özelliğe hiç gerek yokmuş. Zaten ölümüne çizgisel oyun, bir şekilde yolumuzu buluyoruz. Bunun için takip edilecek bir ize ihtiyacımız yok. Aynı şekilde zaman zaman tırmanılabilir yerleri de beyazlarla bir güzel işaretlemiş Insomniac, oyuncuyu iyice tembelleştirmeyi tercih etmiş. Motor sekanslarında da durum keskin bıçak. Evet, DualSense’i bir kenara bırakırsanız motor çarpa çurpa yoluna giriyor. Şunu söylemiyor kimse; motor sürekli çarparsa havaya uçuyorsunuz. Özellikle ikinci motor sekansında da olay motoru sürmek değil, düşman sürücülerle kapışmak. Katılıyorum, çok daha iyi dizayn edilebilirmiş bu sahneler (bkz: Uncharted 4 araba sahnesi). Ancak eleştirildiği kadar kötü bir durum da yok.

Hugh Baba, Sana Rakip Geldi…

Insomniac grafik işini iyi biliyor. Muhteşem görseller, harika sinematikler ve müthiş oyunculuklar, Marvel’s Wolverine’e değer katıyor. Ekrandan gözünüzü alamıyorsunuz. En sıkı çatışmalarda bile bir an olsun yavaşlamıyor, tökezlemiyor oyun ve sorunsuz bir tecrübe sunuyor. Daha önce bahsettiğim gibi harita dışı yerlere girebilmek ve zaman zaman Wolverine’in görünmez engellere takılması gibi ufak sorunlar var ama bir yamayla halledilecek işler bana sorarsanız. Unutmadan; oyun iki defa konsolumu tamamen kilitledi ve kabloyu çekerek baştan başlamak zorunda kaldım. PS5 Pro’mun başına bir şey gelirse Insomniac Genel Merkezi’ne gidip yazar kasa fırlatırım, ona göre.

Aktörler harika performanslarla oyuna değer katmışlar. Spartacus ve The Flash gibi dizilerden hatırlayacağınız Liam McIntyre, Wolverine karakterini oynamamış, adeta yaşamış. Elimizde Hugh Jackman gerçeği olabilir ama olası bir gelecek projede karaktere rahatlıkla hayat verebilir kendisi. Logan’ın basit bir hayvandan ibaret olmadığını mimik ve beden diliyle inanılmaz bir şekilde gösteriyor. Yan rollerde de durum aynı; Sabretooth’tan Lady Deathstrike’tan Leech’e kadar herkes müthiş canlandırılmış. Son sözüm de sana Callisto! Debra Wilson ablamız, seni her oyunda görüyoruz son yıllarda ve karakterlere kattığın derinlik için sana teşekkürü borç biliyorum (yükselme seviyemi kesin).

Marvel’s Wolverine’ın ses işçiliği de harika. Düşman kesip biçerken iç gıcıklayıcı sesler, yüksekten sert iniş yapan Logan’ın çıkardığı tok efekt oyunu eksiksiz tamamlıyor. Müzikler de yerine göre epik bir hal alıyor ama sürekli yükseklerde gezinme derdinde değil, ne yapması gerektiğini biliyor. Öyküde drama tonu yükseldiğinde müzik de düşük ama harika melodilerle oyuna eşlik ediyor.

Marvel’s Wolverine eli yüzü düzgün, aksiyona doyuran ancak kusurları olan ve net bir şekilde Insomniac CV’sinin en zayıf işlerinden. Bunu oynanmaz bu oyun olarak algılamayın. Firmanın yarattığı yüksek beklentiden sıyrılarak, acımasız eleştirileri görmezden gelerek bakıldığında 15-16 saat boyunca sizi oyalayan, aksiyona doyuran ortalama ve belki de ortalamanın biraz üstü bir oyun. Şu an talep edilen fiyat etiketinin karşılığı mıdır, o sorunun cevabı biraz da sizin cüzdanın cimriliğine bağlı. Yapım sürecinde yaşanan sıkıntıların sonuçları ortada ancak sosyal medyada dönen saçma eleştirilere de kulak asmamanızı öneririm. Sony’nin fiziksel diskleri öldürme kararı ile bir linç dalgasına da kurban gitti Wolverine, takılmadan değerlendirmekte fayda var. Özellikle 90’lar – erken dönem 2000’ler aksiyon oyunlarından, daha geleneksel işlerden keyif alanlar Marvel’s Wolverine’i de seveceklerdir.

En Agresif Porsuk Bir Kez Daha Sahnede – Marvel’s Wolverine İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Battlefield 1’de harika bir kısa görev ile modern FPS’lerin ziyaret etmeyi akıl ettiği Osmanlı Cepheleri, sonunda tümüyle bir oyunun baş aktörüne dönüşüyor. Black Mill Games ekibinde yer alan Türk arkadaşların ekstra çabaları belli ki oldukça etkili olmuş çünkü oyunda tarihimizin önemli cepheleri; Ertuğrul Koyu çıkarması ve Kut’ül Amare çatışması eksiksiz bilgiler eşliğinde sunuluyor. Tarih derslerinin bir anda canlanıp sizi bir portal ile döneme götürdüğünü hayal edin, Gallipoli böyle bir misyon üstlenmiş gibi. Zamanında derslerde edindiğimiz bilgileri tüm sertliği ile ekrana getiriyor oyun ve savaşın acımasızlığını ekranda da olsa birinci elden deneyimleme şansı tanıyor.

Cephe Zor, Cephane Az…

Gallipoli taraf tutan bir yapım değil, savaşın her daim tüm taraflar için ne kadar yıkıcı bir deneyim olduğunu göstermek ister gibi. Alıştığınız hızlı, aniden bünyenizde hayat bulan Ramboculuk taleplerine hemen karşılık veren modern FPS oyunlarından birine bakmıyorsunuz şu an. Her bir kurşunun canınız kadar önemli olduğunu, sıkmadan önce 40 kere düşündüğünüzü hayal edin. The Last of Us’ın o eşsiz çoklu oyuncu modunda dört tanecik okla ilerleyip emin olmadan atış yapmadığınız anları düşünün, benzer bir ruh hali bu.

Hızın kadraj dışında bırakıldığı bir oyun Gallipoli, hendeklerde yavaş yavaş düşmana yaklaşmanın veya onları püskürtmeye çalışmanın önem kazandığı bir dile sahip. Atlaya sıçraya düşman vurmayı alışkınlık edinen Call of Duty oyuncularını başka başlığa hemen alabiliriz. Burada sakin kalmak, takım oyununa değer vermek oldukça önemli. Modern FPS’lerde sık sık sunulan düşman işaretleme, öldüğünüzde vuranın tam yerini görme gibi işleri bir nebze kolaylaştıran şeyler burada yok. Cephedesiniz, güveneceğiniz şeyler de sınırlı; nişan alma yeteneğiniz ve silah arkadaşlarınıza güvenmek.

Nişan alma kısmı yolun başlarında epey bir can sıkacak. Özellikle konsol oyuncusuysanız kontrol cihazıyla kendi küçük savaşınıza girişip ekrana fırlatma noktasına geleceksiniz, sakin kalın kuzum. Gallipoli şu an için klavye-fare ikilisi için yaratılmış gibi, kontrol cihazıyla düşman hedeflemek ve vurmak gerçekten zor. Otomatik nişan alma bir yere kadar işe yarıyor, işinizi kolaylaştırma taraftarı değil gibi. Gallipoli gene türün çoğu üyesinin aksine nişangaha sahip değil. Gerçekten nişan alma yeteneğinize ve reflekslerinize sırtını çok fazla yaslıyor. Konsolcular, tüm bunlar size söylüyor, farkındasınızdır. Çapraz platform özelliğini sakince kapatın ve cepheye öyle atılın. En azından sizin gibi kumandayı TV’lerine fırlatmaya hazır 49 kişiyle maça başlarsınız, her şey eşitlenmiş olur.

Dönemin silahları teknik açıdan zorlayıcı, Gallipoli de bunu sonuna kadar hissettiriyor. Tek mermi atan etkili ama yavaş tüfekleri kullanıyorsanız çok ilginç anlar yaşayabilirsiniz. The Naked Gun filminde meşhur bir kare vardır, gülme garantilidir. İki karakter birbirine siperden ateş eder ama vuramazlar. Kamera ikisini de tek planda gösterdiğinde ise aslında aralarında sadece 1 metre olduğunu görürsünüz. Bunun gibi durumlar oyunumuzda da yaşanıyor. Tek bir farkla; burada gülmüyor, gerim gerim geriliyorsunuz. Düşmana tek bir kurşun sıktınız ama tutturamadınız. Aynı durumu karşı tarafta yaşayabiliyor. Karşılıklı hızlıca kurşunu tüfeğe verme durumuna geçebiliyorsunuz. Avuç içi ter gelsin o zaman. Alternatifiniz var elbette, hemen süngünüze başvurabilirsiniz.

Gallipoli yavaş bir oyun, bu yavaşlık türe alışık olmayanların canını sıkabilir. Herkes ağır çekimde, su altında hareket ediyormuş gibi. Açıkçası biraz daha hız kazandırılabilir oyuna. Gelecek güncellemelerde buna eğilirler mi, yoksa hedef tam olarak bu mu, emin değilim. Düşmanla yüz yüze geldiğinizde bu yavaşlığın ilginç geleceğinden emin olabilirsiniz. Gerçekçi bir savaş simülasyonu olma çabasında Gallipoli, bu ilginç ağır animasyonlar çabasını baltalıyor bana sorarsanız.

Çatışmalardaki tansiyon ve gerçekçi atmosfer sizi net bir şekilde içine çekiyor. Gümbür gümbür bomba sesleri, kafanızın üzerinden geçmeyi bir an olsun ihmal etmeyen kurşunlar altında siperlerden kafayı çıkartamama gerginliğini güzelce yaşatıyor Gallipoli. Buradaki en büyük sıkıntı ise şu; vurulduğunuzda veya bir düşmanı öldürdüğünüzde bunu size hissettirmiyor oyun. Ne kumandanız titriyor, ne de iç gıcıklayan bir ses efekti ile bilgilendiriliyorsunuz. Ekranın ortasında skor belirmese birini vurduğunuzu anlamayacaksınız bile. Burada ufacık bir dokunuşla tatmin duygusunu ve başarım hissini oyuncuya aktarabilirlermiş, eksik kalmış.

“Dinlemeyin derdimi, anlatırım ben dağlara taşlara,
Sardım yaralarımı, sen bakma gözümdeki yaşlara”

Gallipoli’de vurulduğunuz anda ölme işini sık sık yaşayacaksınız ancak acımasızlık işini Operation Flashpoint: Dragon Rising gibi sadistik seviyelere taşımıyor. Düşman sizi hayati olmayan yerlerinizden vurursa (kafa gibi) durdurmanız gereken bir kanama başlıyor. Neyse ki her sınıf bandajla maça başlıyor. Bu bandaj sayesinde önce yaranızı sarıp kanamayı durduruyor, sonra da ilaç ile sağlığınızın bir kısmını geri kazanıyorsunuz. Ağır animasyonlar eşliğinde gerçekleşen uzun bir süreç bu, ölüp tekrar doğmak bazen daha mantıklı olabilir, notunuzu alın. Dikenli tellere de sakın kapılmayın. Çıkmak bir ömür sürüyor ve buralarda da hem açık hedef oluyor, hem de kanamanın başlamasına yol açıyorsunuz.

Battlefield V’ten hatırlayabileceğiniz çit, dikenli tel ve silah inşa etme sisteminin bir benzeri Gallipoli’de de mevcut. Haritalarda yer alan hayalet noktalar tek tuşla yukarıda saydıklarımın inşasına izin veriyor. Kendi çitinize siz ve takım arkadaşlarınız da kapılıyor, buna dikkat edin. Bir maçta başıma şöyle bir şey geldi; bir siperde 3 takım arkadaşımla birlikte çatışıyordum. Diğer takım üyeleri siperi çevreleyen dikenli teller kurdu, biz de armut gibi ortasında kaldık. Takımın adını imkanımız olsaydı Keklik koyacaktık, en azından bir anlamı olurdu. Benzer sorunlar kapalı yapılarda da karşınıza çıkabiliyor. En azından bir tane inşa edilemez açıklık bırakılabilirmiş, ilginç olmuş. İnşa edilen silahlar ise düşmanı püskürtme konusunda çok başarılı. Dev sapanlar özellikle çıkartma yapan birliklere karşı sağlam ve korkutucu bir savunma gerçekleştiriyor. Büyük makineli tüfekler ise siperden çıkanları bir bir avlamanıza yardımcı oluyor.

Şu an sadece bir tane oyun moduna ve 5 adet haritaya sahibiz. Keşif Modu 50 oyunculu bir mod; amaç toplamda 5 noktayı ele geçirmek veya savunmak. Savunma tarafı her zaman daha keyifli, neden olduğunu söylemeye gerek yok. Tüyleri diken diken eden pek çok detay haliyle Osmanlı tarafını oynadığınızda ortaya çıkıyor. Burada özellikle seslerin çok etkili olduğu bir gerçek ama oraya daha sonra geleceğim. Keşif Modu’nu Battlefield 1’deki Operasyonlar’a benzetebiliriz rahatlıkla; noktaların ele geçirilerek haritada ilerlediğimiz, takım momentumunun önemli olduğu bir mod. Tek mod az gelebilir doğal olarak, en azından bir iki tane daha ekleyebilirmiş Black Mill Games ama elde şimdilik bu var.

Haritalar tarihsel gerçekçiliği bir güzel yansıtıyor, cepheleri resmen yaşıyorsunuz. Anzak Koyu, Kut’ül Amare, Süveyş Kanalı, Ertuğrul Koyu ve Tizpon şu an için bize sunulan beş harita. Her maç öncesi bu cephe ve çatışmalar hakkında uzun sayılabilecek bilgiler ekrana geliyor. Bu arada eskitilmiş defter sayfası şeklindeki sunumların ve menü tasarımının da inanılmaz güzel gözüktüğünü hızlıca not düşeyim. Tarih uzmanlarının danışmanlığı ile detaylandırılan cepheler sizi olabilecek en gerçekçi versiyonlarına götürüyor. Gallipoli artısı eksisiyle sahip olduğu gerçekçilik ile rafine, sert, abartıdan oldukça uzak bir atmosfer sunuyor.

İngiliz ve Anzak tarafında 10, Osmanlı tarafında ise 9 adet seçilebilir sınıf var. Her birinin oyuna etkisi büyük diyeceğim ancak doğma/ölme süreniz düşünüldüğünde inanılmaz bir etki hissetmeyeceksiniz. Medic ve Sniper gibi klasik sınıflar zaten takımların tercih sebebi. Her takımda her sınıf için belli bir kota var, herkes keskin nişancı olamıyor mesela. Bu güzel bir frenleme olmuş, Overwatch benzeri bir sınıf dağılımına zorlanmamız dengeli maçlar gerçekleşmesi için önemli. Klasikler dışında düşmanların yoğunlaştığı bölgeyi işaretleyen Spotter, düşman diken tellerini çaktırmadan kesebilen Engineer ve düşman hatlarına bomba çağırabilen Officer oldukça önemli sınıflar. Elinizi hiç korkak alıştırmadan bu sınıflara eğilip maçlara farklı bir tansiyon yükleyebilirsiniz. Osmanlı tarafında eksik olan sınıf gerçekçi bir engele takılıyor. Hafif makineli silahlar Osmanlı cephanesinde yer almadığı için bu sınıf yer almıyor.

Gallipoli grafikleri ile aklınızı başınızdan almayacak. Karakter modellemeleri ve animasyonları çok başarılı değil ne yazık ki, çatışmalardaki bazı patlama ve duman efektleri de göz yormaktan başka bir işe yaramıyor. Ancak genel resimde cephe sunumu ve arazi detayları sizi çekip savaşın içine sokuyor, yalan yok. Asker üniformalarındaki detaylılığı da menüdeki Kışla başlığında anlıyorsunuz. Black Mill Games tarih dersinden geçmek için gece gündüz çalışmış, soru işaretlerine yer bırakmamış. Bu tarz bağımsız oyunlarda görsellik rahatlıkla ikinci plana atılabilir ancak daha iyi animasyonlar ve rag doll fiziği beklemek de hakkımız. Teknik bazı sorunlar da maçlarda karşıma çıktı ama yoluna yeni çıkmış bir çok oyunculu deneyim için görmezden gelmek gerekiyor. En sık karşılaştığım sorun maç yüklenirken oyunun donması ve sabit bir cephe görseli ile baş başa bırakılmam. Bu sorunu aşmanın tek yolu oyunu kapatıp tekrar açmak.

”Anam, Canım Anam. Kurtar Beni Bu Cehennemden!”

Ölmek üzere olan bir Osmanlı askerinin ağzından çıkan bu cümleye takılıp boğazınızın düğümlenmemesi güç. Gallipoli, Türkçe dil desteği ile bizi zaten yeterince memnun ediyorken seslendirme tarafındaki özen ile de ayrıca alkışı hak ediyor. Depar atarken nara atanlar, İngiliz cephesinden gelen sert komutları siperden duyarken cevap verenler, ölmek üzereyken annesini çağıranlar derken Gallipoli acı ve gerçekçi bir tecrübeye dönüşüyor. Özellikle İngiliz sınıfındaki seslendirmelerde bazen aynı cümlelerin sık tekrarına ve duygu yoksunluğuna tanık oluyoruz, onu da kendilerinin millet olarak soğukluğuna verin, geçin.

Müziklere de değinmezsek ayıp olur. Osmanlı sınıfıyla bir maçı kazandığınızda Plevne Marşı bir anda sahneye çıkıyor, tüyler de haliyle diken tabii. Anzak tarafında Waltzing Matilda çalıyor, ezgisi kuvvetli bu parça dönemin askerleri arasında popüler olduğu için ilerleyen dönemde resmi olmayan milli marşa dönüşmüş. İngilizler ise galibiyet sonrası Bülent Serttaş’tan ”Eller Yukarı” dinliyor. Hemen oltaya gelmeyin yahu, nasıl da inandınız. Rule Britannia!, İngiliz galibiyeti sonrası devreye giren ve dönemin militarist marşlarından.

Gallipoli: Ottoman Fronts pek çok sorunla yola çıkmış olsa da, sunduğu atmosferi ve bizi ilgilendiren teması ile ilgiyi hak eden bir yapım. Bu tarz bağımsız yapımlar yolda gelişiyor artık, o yüzden kendisine istediği kadar süreyi vereceğiz. Gerçekçi ve acımasız bir FPS deneyimi arayanlar Gallipoli cephesini çoktan ziyaret etmiştir ancak türe yabancı olanların temkinli yaklaşması gerek. Gallipoli gerçekten zor bir oyun, özellikle de konsollarda kontrol cihazıyla oynuyorsanız. Oraya da bir yama geleceğini ve oyunun daha akıcı bir tempo kazanacağını düşünüyorum ancak şu an için öğrenme eğrisi çok sert bir yapım kendisi.

Asrın Liderinin Yükseldiği Noktada Oyuncu Olmak – Gallipoli: Ottoman Fronts İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Tek kişilik dev kadro Jason Smith (firma adı Jasozz Games) 34 yaşında genç bir geliştirici ancak nişancı türünün köklerine ve ağa babalarına öylesine hakim ki, Cultic ile sevgisinin meyvesini bir güzel ortaya koymuş. Jason, Cultic’te Amerika’yı yeniden keşfetmiyor, türe evrim geçirtme derdinde hiç değil. 90’larda bu oyunları özel yapan kimya neyse onu araştırmış ve özünü yakalamış belli ki. Bazıları için sıradan bir kopya gibi gözükebilir Cultic ancak tek derdiniz yenilik değilse buradan keyif çıkartmamak sadece ve sadece ülkemizin bizi soktuğu garip psikoloji ile açıklanabilir. 

Bana Sadece Cultic Oynarken Boomer Diyebilirsiniz…

Boomer shooter dedik ya, öyle derin bir öykü bekleyeniniz yoktur diye düşünüyorum. 1960’lı yıllardayız ve şeytana tapan bir tarikatın izini süren Jacob isimli bir dedektifi kontrol ediyoruz. Pusuya düşürülen Jacob, kendisini ceset yığını içinde uyanmış şekilde bulur. Ölmüş olması gerekiyordur ancak bir şekilde hayattadır. Artık insanların gizemli bir şekilde kaybolmasını ve tarikatın köklerini daha kararlı bir şekilde araştıracaktır. Öykümüz bu; başı sonu belli bir hikaye ancak burada önemli olan bol ters köşeli, derin bir hikaye değil. Oynanabilirlik ve aksiyondan alacağınız keyif açık ara birinci hedef, buna da büyük ölçüde ulaşılmış zaten.

Cultic örnek aldığı oyunların aksiyon dinamiklerini eksiksiz modellemiş durumda. Basit bir balta ile başladığımız aksiyonda, dönemin silahlarından ufak bir seçki sunuluyor. Baştan sona elde ettiğimiz silah sayısı az gelebilir ancak bunun 1960’ların ruhu dışına çıkmamak adına bilinçli bir tercih olduğunu düşünüyorum. Tabanca, pompalı tüfek ve dinamit gibi seçeneklerimiz var. Her birinin ateş gücü farklı olduğu için çatışmalarda biraz taktik yapmanız gerekecek. Silahlar arası hızlı geçiş tuşu yok, L1’e basılı tutarak açılan radyal menüden seçiminizi yapmalısınız. Bu menüyü açtığınızda oyun tamamen durmuyor, ciddi şekilde yavaşlıyor ancak düşman ateşine karşı açık kalıyorsunuz. O yüzden ufuktaki düşman hareketliliğine göre önceden ufak bir taktik yapmanızda fayda var.

Taktik demişken, oyunda siper kullanımına da önem verilmiş. Öyle yeni nesil siper alma tuşu falan beklemeyin, dümdüz çömelerek saklanıyorsunuz işte. Düşmanların ateş gücü hiç de fena değil, Quake günlerinize dönün hemen. 4-5 düşman arasına daldığınızda sağlık falan bırakmıyorlar. O yüzden çömelerek ilerlemek ve düşmanın ateş etme rutinlerini hesaplayıp kafayı kaldırmak ve ateş etmek önemli. Başka yetenekler de sunuyor Cultic; tekme atma, hızlı koşup kayarak vurma ve seri olarak atılma hareketi yapmanıza olanak tanıyor. Bunları seri bir şekilde 3 kez yapabilirsiniz, sonra nokta ile gösterilen yetenek barının dolmasını beklemelisiniz. Sizin dostunuz Cultic, bu barı hızlıca dolduruyor. Merak edilecek bir durum yok. Bu ekstra yetenekler karambolde kaldığınızda hayat kurtarabiliyor.

Ufak bir gelişim sistemi de mevcut. Cultic’in 25 adet detaylı haritasında gezinmek zaten keyifli, üzerine bir de amaç eklenmiş. Haritaların sağına soluna saklanmış silah parçalarını bulduğunuz takdirde karşınıza çıkan gelişim masalarında istediğiniz silahı geliştirebiliyorsunuz. Basit gözüktüğüne bakmayın sakın, gelişimlerin silahlardaki etkisi çok net ve aksiyonu bir güzel hareketlendiriyor. Elbette güçlendikçe ibre iyice size dönüyor ve ateş gücünüz başka yerlere geliyor.

HEM YENİYİM, HEM ESKİ…

Cultic’in görsel dili müthiş. Eskileri güzelce yad edelim diye düşük piksel iki boyutlu karakter modellemeleri var. Ölü düşmanın etrafında dönerken iki boyutundan utanır gibi sizi takip ediyor. Çevre modellemeleri ise 3 boyutlu yapılmış. Patlama ve ateş modellemeleri de 2 boyutlu. Eski ile yeninin buluşması hem nostaljik, hem de taze bir tat bırakıyor. Tek kişinin elinden çıkma bir oyun bu ancak bir kez tökezlediğini, hata verdiğini görmedim. 60fps’de de yağ gibi akıyor Cultic, PS5’in gücünden bir güzel faydalanıyor.

Harita tasarımları çok hoşuma gitti. 90’lardaki klasiklerde hissedilen en büyük problem, haritaların çok benzer ilerlemesidir. Cultic bu sorunu yolun başında fark etmiş belli ki, bölümler geçtikçe mekan tasarımları da ciddi şekilde farklılaşıyor. Genel itibariyle karanlık bir oyun ama sizi tarikat yuvalarından madenlere kadar çok farklı yerlere götürüyor. Cultic Turizm’e gelmeyen kalmasın kısacası. Açık uçlu harita yapısı da sizi keşfetmeye zorluyor ki silah gelişimi adına önemli bir şevklendirme bu. Kaybolması kolay bu arada ancak dokunmatik panel ile açılan harita biraz karışık da olsa hemen imdadınıza yetişiyor.

Yeni nesil Doom ve John Carpenter üstadın film müziklerini anımsatan müziklere bayıldım. Bazen dingin ama gergin, geneldeyse gitarları merkezine alan tempolu müzikler, aksiyon ile müthiş bir uyum içerisinde. Doom’un aksiyonu merkezine alan FPS oyunlarına standartmış gibi gösterdiği bu müzik diline (özellikle de sıkı bir metal müzik dinleyicisi olarak) hayranım. Daha çok oyunda görmek… Pardon, duymak dileğiyle.

Cultic Complete Edition, 2022’deki PC versiyonunun üzerine ekstra içerik dışında bir şey koymuyor ancak kendisiyle o yıllarda tanışmamış oyuncular için bulunmaz bir güzellik. Kusurları elbette var; hikayesi yok, türe asla bir yenilik getirmiyor. Diğer yandan; başından sonuna asla sıkmıyor, keşfe izin veren geniş haritaları ve soluksuz çatışma dinamikleriyle bol bol eğlendiriyor. Aradığımız da bu değil mi zaten? ”Evet, bunu arıyorum” diyen genç yaşlı tüm oyuncular Cultic‘e fırsat vermeli.

90’lara Dönünce Kalacultic Öyle – Cultic İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Ubisoft’un Resynced modelini ele alalım önce, sonra kafalar çiçek olmasın. Bu her şeyin sıfırdan ele alındığı bir yeniden yapım değil. Görsel olarak ciddi iyileştirmeler içeren, oyun dinamiklerinin üzerindeki yaşlı tozunu üfleyen ama hem hikaye, hem de genel anlamda orijinalinden çok da ayrılmayan bir yapım bu. The Last of Us veya GTA V’in her yeni platformda makyajlanmasının bir benzerini düşünebiliriz. Assassin’s Creed IV: Black Flag bundan tam 13 sene önce, 2013 yılında evlerimize sızmıştı ve şahsen serinin en iyi oyunlarından biri olarak görürüm. Sonrasında gelen devam oyunları bile bu fikrimi değiştiremedi -ki Assassin’s Creed IV: Black Flag – Resynced resmi olarak duyurulduğunda 13 dakika kadar baygın kaldığıma dair iddialar hala ortada dolaşır. Black Flag ana hikayeyi destekleyecek materyale sahip değil gibidir, iki tarafa da yakın durmayan korsan kahramanıyla ”Yok, bundan olmaz” dedirtir ama işin sonunda ortada taş gibi bir oyun duruyor. Resynced orijinalin üzerine neler koyuyor, neleri yanlış yapıyor, kamarama gelin ve hep birlikte bakalım.

Altın Yumurtlayan Kaz ile Tanışan Edward Kenway…

Black Flag’in hikayesi ufak eklemeler dışında orijinaliyle aynı. Korsanlık ve tabii ki getirisi olarak zengin olma hayaliyle denizlere açılan Edward, saldırdıkları bir gemi ile çatışma halindeyken ilk sahnesini alıyor. Bu hızlı açılışın ardından gemiler batıyor ve Edward bir sahilde uyanıyor. Daha sonra Templar’lara çalışan bir Assassin üyesi olduğunu öğreneceği düşmanını öldürüp tarafını tanımlayan kostümünü ve hayati önem taşıyan ”teslimat”ını yanına alan kahramanımızın tek bir hedefi var; emaneti teslim edip kısa yoldan zengin olmak. İşler öyle kolay değil tabii ki, açgözlülük soslu tercihi yüzünden Templar ve Assassin çatışması arasında kalan sarı çıyan, iki grubun niyetini hızlıca öğreniyor. İbre doğal olarak özgür dünyadan ve bireylerin özgürlüğünden yana olan Assassin’lere kayıyor. Korsanların doğasında yatan özgür yaşam arzusu, bu düşünce ile bir güzel örtüşüyor. Gönülsüzce bir taraf seçen ve belki de hiç istemediği bir savaşın ortasında kalan Kenway’i bundan sonra zorlu ve uzun bir macera bekliyor.

Black Flag, Ezio’nun başrolünde olduğu AC II’den sonra serinin en dinamik hikayeye sahip oyunu bana sorarsanız. Korsanlık gibi hala inanılmaz cezbedici bir konuyu tema alması ve bunun merkezine Templar – Assassin çatışmasını yerleştirmesi yeterli değil mi? Özgür olma arzusunun suçla karıştığı, deniz tuzunun kavruk tenlerden eksik olmadığı korsanların çağı, bir şekilde Assassin’s Creed evreni ile müthiş uyum içinde ilerliyor ve oyunun öyküsü aradan geçen onca yıla rağmen hala çok taze. Resynced’in tam da burada ufak bir problemi mevcut, notumu düşmezsem tarih beni affetmez (kendini aşırı önemli gören insan modu: Açık). Bazı ara videolar sadece görsel dokunuşla ödüllendirilmiş. Arka sesler ve geçişler de bir şeyler eksik kalabiliyor. Döneminde fark etmediğimiz problemler belli ki ancak günümüz tek kişilik hikaye odaklı oyunları anlatıma ve onu oluşturan öğelere öylesine sıkı önem veriyor ki, çıta çok yükselmiş durumda. Bahsettiğim eksiklik hissini belli ara videolara denk gelince hemen anlayacaksınız zaten. Anlatılmaz, yaşanır durumu kısacası.

Assassin’s Creed IV: Black Flag – Resynced görsel olarak muazzam. Orijinal oyunda su efektleri ve atmosfer çok iyiydi ama şimdi açsanız denizde geçen bölümler hariç fena sırıtır. Resynced ile Ubisoft oyunu müthiş bir şekilde revize etmiş ve dönem Havana’sını capcanlı bir şekilde resmetmiş. İki versiyon arasındaki karşılaştırma videoları her şeyi net özetliyor zaten. Sizi hiç üzmeyeyim ve bir karşılaştırma videosu ekleyeyim, Ice Americano’muzu koyup keyifle izleyelim hep birlikte.

Bir Salın da Özgürce Yüzelim Kardeşim!!

Resynced, genel açıdan bakıldığında deli dehşet bir görsel iyileştirme yaşamış ama orada bırakılmış izlenimi veriyor olabilir. Evet, hikaye ve genel olarak oyun dinamiklerinin çoğu büyük oranda korunmuş ancak Ubisoft tembellik yapmamış, her yere biraz dokunmuş. Hemen fark edilmeyen ama oyun tecrübenizi tereyağından kıl çekme kadar keyifli hale getiren dokunuşlar bunlar (bu işlemin keyifli olduğunu düşünenler beri gelsin). Neler elden geçmiş de tereyağı-kıl kombosunu aklıma düşürmüş, gelin bir bakalım.

Açık dünya yüzölçümü ve içine aldığı adacıklarıyla aynen korunmuş ancak orijinal oyunda haritada bölge değiştirirken o lanet yükleme ekranıyla karşılaşırdık, hatırlar mısınız? Şimdi o ekran tarih olmuş durumda. Atlayın geminize ve özgürce, hiç aksama veya bekleme yaşamadan tüm haritayı gezin. Bu rahatlık bile Resynced’i güzelleştiriyor. Öyle çok da küçük haritamız yok bu arada. AC Odyssey ölçeği beklemeyin ama bana göre hikayenin odağını dağıtan, yan görevler arasında kaybolduğunuz o devasa ölçeklere de çok gerek yok. Black Flag tam tadında, hem özgürlük sunuyor, hem de sizi sürekli olarak öykünün rotasında tutuyor. Son 2-3 Assassin’s Creed oyunu, devasa haritaların seriye çok da yaramadığını kanıtladı sanki, Valhalla ve Shadows serinin eski oyunlarındaki tadı vermekten biraz uzaktı.

13 sene önce gemiden atlayıp özgürce su altına dalamayan bir korsana sahiptik, şimdi işler değişti. Edward istediği zaman denize dalabiliyor, çılgınlar gibi yüzebiliyor, hiç de fena olmayan nefes tutma süresi sayesinde Karabatak gibi bir yerden dalıp olmadık yerlerden su üstüne çıkabiliyor. Orijinal oyunda bu özgürlüğe sahip olmamamız muhtemelen teknik yetersizliklerdendi. Şu anda tüm engeller aşılmış durumda Black Flag ilk andan beri olması gerektiği haldeymiş gibi hissettiriyor. Su altının görsel güzelliği de bu işin kreması; rengarenk balıklar ve mercanlar size bambaşka bir dünya sunuyor, utanmayıp dillense ”Suya dalmayanı ıslak meşe odunuyla döverim!” diye yükselecek Black Flag. Odun tehdidini hiç beklemeden dalıp durun suya, ortam mis. Zaten buna teşvik etmek için özellikle adacıkların etrafına, su altındaki batıklara hazineler saklamış Ubisoft. Yem takıldı, olta atıldı, sıra sizde.

Adacık demişken, babamız bize gerçek hayatta adacık gemicik falan alamamış olabilir ama Black Flag sayesinde irili ufaklı onlarca ada hizmetinizde. Oyunun yenilenen kısımlarından biri de bu zaten. Adaların her birinde bulabileceğiniz özel kasalar, gizemler ve avladığınızda derilerini gelişim ağacında kullanabileceğiniz hayvanlar yer alıyor. Yakınlaştırma tuşu ve Kartal Noktaları sayesinde bu gizemlerin yerlerini tıpkı Valhalla’da olduğu gibi bulmak düşüyor size. Parkur yeteneklerimizi kullanmamız adına adaları dikey ve yatay olarak etkili bir şekilde kullanmış Ubisoft, her adada biraz ter döküyoruz.

Assassin’s Creed: Black Flag Resynced, ‘Teknik, daha teknik!!” diye bağıranları da mutlu edecek. Yeni nesil konsollar 60FPS desteği, Ray Tracing özelliği, gelişmiş gölgelendirmeler ve oldukça kısa yükleme süreleriyle Black Flag yeniden doğuyor. Kaplama patlaması sorunu olmaması, derinlik netliği ve uzak nesnelerin net bir şekilde belirgin olması sayesinde abisine oranla her açıdan leziz bir tecrübeye dönüşüyor Resynced. O kadar yazdık, çizdik ama hep övdük. Hiç mi sorunu yok bu oyunun? Var, hem de biraz canınızı sıkacak bir sorunu var. Kahvemi tazeleyip geliyorum, birazdan anlatacağım.

Evet, Hala Dövüşemiyorum A Dostlar…

Oyunun yakın dövüş dinamikleri nedense çok az elden geçirilmiş. Kan dozunun arttığı sinematik bitiriş sayısındaki artış dışında bu cephede pek bir yenilik yok.Edward hala çok hantal dövüşüyor ve bu tarafta bir gelişim ağacı olmadığı için oyunun başından sonuna aynı animasyonlar eşliğinde neredeyse aynı hareketlerle dövüşüyorsunuz. İlerledikçe eklenen bir kaç dinamik dışında Edward’ın kılıç yetenekleri aynı. Kontrollerdeki ilginç hantallık, düşman saldırılarını bloklamanızı zorlaştırabiliyor. Oysa ki oyunun çatışma dinamikleri Arkham serisine benzer bir dövüş sistemine o kadar müsait ki, müthiş bir potansiyel harcanmış burada. Keşke görsele abandığı kadar buraya da bir dokunsaymış Ubisoft, sonuçta bu bir aksiyon oyunu ve süresinin önemli bölümünü çatışmalar elinde tutuyor.

Orijinal oyunda yer alan ve günümüzde geçen Abstergo bölümleri tamamen kaldırılmış. Templar tarafına hizmet eden Abstergo Industries ofisinde geçen bu bölümler zaman zaman gereksiz hissettirebiliyordu ancak dünyanın en büyük çatışmasının merkezini, günümüzdeki durumunu görebilmek adına güzel detaylar verebiliyordu. Bunu oyundan çıkararak Edward Kenway’in hikayesine odaklanmak istenmiş ancak bu hikayenin temeli günümüzde atıldığı için o cepheye bir bakış atmak iyi olurdu diye düşünüyorum. Hikayeyi çeşitlendirip renklendirmek adına da bu bölümler görevini iyi yapıyordu açıkçası, kaldırılmaları ilginç bir tercih olmuş sanki. Gene orijinal oyunda yer alan çoklu oyuncu modu da kaldırılmış durumda. AC serisinde çoklu oyuncu pek tutmadığı için bu noktada şikayet etmeyeceğim.

Assassin’s Creed: Black Flag Resynced sıfırdan inşa edilmiş bir yeniden yapım değil, bunu bilerek bu gemiye binin lütfen. Görsel olarak müthiş bir elden geçirme mevcut ve oyunun hayranları için bu bile başlı başına yeniden ziyaret sebebi olabilir. Eşsiz deniz dinamikleri ve gergin gemi çatışmaları oyunun en güçlü tarafı. İçerik olarak eklemeler ve çıkarmalar mevcut ancak o hatırladığınız leziz Edward Kenway macerası hala yerli yerinde. Bu makyajı hak eden nadir Assassin’s Creed oyunlarından biri Black Flag, o yüzden kusur falan aramadan bu eski dost ile tekrar bir muhabbete girin, hiç düşünmeyin.

Ne Diyelim, Ahoy mu Diyelim? – Assassin’s Creed: Black Flag Resynced İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

İtiraf 1: ağlıyorum. Cyan’ın oyunculuğa bambaşka bir soluk getiren, dönemine göre farklı yapısıyla devrim sayılan ve bugünlerde yürüme simülasyonu denilerek inceden aşağılanan oyunlara babalık yapan Myst geri döndü. Cyan 33 senelik bu eski efsaneyi ve beraberinde bir diğer kült oyunu Riven’ı Unreal motoruyla sıfırdan yarattı ve günümüz oyuncularının henüz yolmadıkları saçlarına odaklandı. Hatırlayanlar iyi bilir; oyuncuyu tamamen yardımsız bırakan, bir saniye bile elinden tutmayan oyunlar bunlar. Neden orada olduğunuzu bilmediğiniz sessiz sakin bir adada tamamen gözleme ve mantığa dayalı bulmacalarla boğuşuyorsunuz ve zaman zaman çok zorlayıcı bir tecrübeye dönüşebiliyor. 13 yaşında nasıl böyle bir taşın altına girmişim, dahası bundan keyif almışım, bilemiyorum (bir de anneme sormam lazım tabii).

Bu Myst’in ilk defa küllerinden doğuşu değil bu arada. Daha önce çoğu oyun konsolu ve taşınabilir konsol için portu yapıldı, en son 2014 yılında realMyst adıyla sahneye çıktı ancak 12 yıllık bir sessizlik girdi araya. Şimdi ismine Remastered, Remake gibi takılar almadan, dümdüz Myst olarak tekrar sahneye çıkıyor hazretleri. Peki bu versiyon neler sunuyor? Basit bir port mu karşımızdaki, yoksa mis gibi yenilikler içeren nihai versiyonla mı karşı karşıyayız? O zaman ada yolcusu kalmasın, beraber gidip bakalım.

Myst Tatil Köyü’ne Hoşgeldiniz!

Hikayemiz dinamik ve aksiyon dolu sinematikler eşliğinde açı… Bir saniye… O başka incelemedeydi, özür dilerim. Myst odun gibi açılıyor; ne bir hikaye, ne bir sinematik açılış sunuyor en başta ve sizi bir adada uyandırıyor. Neden buradasınız, sizden beklenen nedir? Bu soruların yanıtlarını birden fazla oyun finalinde bulacaksınız, gizemini finale koruyan yapımlardan Myst. O yüzden hızlı ve aksiyon dolu bir oyun arıyorsanız kesinlikle yanlış kapıdasınız. Burada adayı dolduran, yönlendirme sunmayan ve daha önce de dediğim gibi asla elinizden tutmayan bulmacalarla karşılaşacaksınız. Her başarılı çözüm size bir kitap sunacak. İçinde gizemli videolar olan bu kitaplar sayesinde adadaki baba ve iki oğulu hakkındaki gizemli hikaye çözülmeye başlayacak ama her kitaptaki bilgiler çok kısıtlı. Finale kadar gidince her şey çözülüyor ama uğraştığınıza değeceğini söyleyebilirim.

Orijinal versiyon bir point and click oyunuydu. Aynı klasik stili burada da tercih edebilirsiniz ama etmeyin. Eskidi o işler artık. Cyan burada Unreal’ın gücünü arkasına alıyor ve Myst’i tamamen baştan yaratıyor. Adada özgürce dolaşmak, bulmacalar arasında çılgınca dans etmek (abarttım, evet) oyunu başka bir ruha kavuşturmuş. Hareket özgürlüğü bulmaca çözümlerinde de size esneklik sağlıyor, kutunun dışından düşünerek çözüme ulaşmak daha kolay hale geliyor.

Bulmacaların çoğu orijinal versiyon ile aynı diyebilirim. Arada değişenler var ancak görebildiğim kadarıyla çoğunluk değişmemiş. Bu da oyunun fanları için hem iyi, hem de kötü haber. Zorlayıcı bulmacaları ezbere bilen arkadaşlar istedikleri finale kolayca erişecekler. Daha önce Myst oynamamış faniler! Gelin biraz da sizinle konuşalım. Öncelikle yanınıza biraz peçete alın. Hayır, ondan değil tabii ki! Beni özelinize karıştırmayın. Bulmaca çözerken terleyecek avuçlarınız için lazım o peçeteler. Myst gerçekten zorlayıcı, oyuncuyu durup dakikalarca ekrana bakarken bırakan bir oyun. Aileniz, sevgiliniz, kim varsa evde önceden uyarın. Sizi öyle boş boş ekrana bakarken görüp durduk yere korkmasınlar. Bulmacalar çoğunlukla mantık yoluyla çözülüyor ama arada ”Ne alaka yahu?!” dedirten sinir ucu kaşıyıcılar da var. ”Bana bir oyun örneği ver ki net anlayayım” diyorsanız hızlıca, hiç düşünmeden The Witness diyebilirim. Myst’in ruhani ikizidir The Witness ve oyun dinamikleri çok benzer.

Adaya Taşınmak İsteyenler Gözlüklerini Alsın!

Myst’in stresini daha canlı bir şekilde yaşamak isteyenler, VR gözlüklerinizi kapın gelin! Myst’i eksiksiz bir şekilde VR’da da deneyimleyebiliyorsunuz. Cyan bunun için özel bir çaba sarf etmiş, orası çok belli. VR moduna geçtiğinizde moda özel kontrol sistemi devreye giriyor, çevreyle etkileşim oyuncuyu yormayacak şekilde kolaylaşıyor. Normal modda tuşlarla temas biraz zor, imleci tam olarak etkileşime girmek istediğiniz nesnenin üstüne getirmezseniz oyun size hiç yardımcı olmuyor. VR modunda ise bu durum tam tersi, her şeyi kolayca yakalıyorsunuz. Dingin temposu sayesinde Myst’in midenizi bulandırmak, başınızı döndürmek gibi sorunlarla da uğraştırmadığını söyleyebilirim.

Yazdım çizdim o kadar, hiç mi kötü bir şey yok oyunda? Var tabii. Hızlıca, bir paragrafta üzerinden geçelim. Kontroller bir üstte de dediğim gibi sizi yorabiliyor. Tutacağınız, basacağınız şeylerin tam olarak üzerine gelmezseniz o noktada bir etkileşim olduğunu bile anlamayabilirsiniz. Bence oyun ilk başta tamamen VR için tasarlanmış çünkü bazı yerlerdeki görsel sorunlar şaka gibi, zaman yolculuğuna çıkıp elinize PS2 kumandasını alabilirsiniz. Dalgalar kıyıya vurduğunda oluşan efektleri görme(me)niz lazım. Deneyimleme şansım olmadı ama realMyst’de iyi finale ulaşan oyunculara Rime Age isimli ekstra bir bölüm açılıyordu, oynayanlar bilir. Bu bölüm size yeni bir harita sunuyor ve sonraki Myst oyunlarına köprü görevi görüyordu. Elimizdeki nihai Myst’de bu bölüm yer almıyor nedense. Çok büyük bir kayıp değil belki ama zaten yaptığınız şeyi buraya niye koymadınız sizi çıyanlar?!

Myst’in grafikleri oldukça temiz. Adaya ilk kez çıkıyormuş hissini alacaksınız. Unreal sağ olsun, 33 yaşındaki efsane mis gibi yenilenmiş. Hafızalarınıza kazınmış olan yerleri sıfır kilometre görmek gerçekten başka bir duygu. Ancak bazı detaylara da özen gösterilmediğini gördüm ve Cyan’a hemen yazdım. ”Bu ne agalar böyle?” diyerek resmi dilde bir mesaj gönderdim ama henüz dönüş yapmadılar. Özellikle adayı çevreleyen denizin efekti pek hoş değil, insanın pek suya bakası gelmiyor. Olsun, elimizde bu var.

Müziğin minimumda kullanılması çok hoş. Adanın doğal sesleri sizi çevreliyor; kuş çığlıkları, dalgaların kıyıya vurması ve adayı dolduran gizemli yapıların ağır ağır çalışan mekanik sesleri sizi içine alıyor. Bulmaca başarımlarında ve hikayenin kısa süreliğine kafasını gösterdiği anlarda müzik devreye giriyor ve ben de varım diyor. Buradaki denge çok iyi, abartı hiç bir şey yok ve kendinizi doğallığın gücüne teslim etmenizi talep ediyor Myst.

33 yıllık bir efsaneden bahsediyoruz. Modern bulmaca oyunlarının ve yürüme simülasyonlarının atası olan Myst bir kez daha sahnede ve sizi özgür bırakan yeni oyun dinamikleriyle adeta küllerinden doğmuş gibi yakışıklı/güzel. Bulmacaların zorluğu, sakin yapısı ve genel atmosferi aksiyon arayan oyuncular için değil, bu oyuncular hiç bu adaya çıkmasın zaten. Sakin sakin ekrana bakar, bulmacamı çözerim diyenler ise doğru adreste. Elbette irili ufaklı eksileri var ancak bu Myst’in özünde yatan kuvveti ölümüne baltalamıyor. Günümüzde karşımıza örneği zor çıkan bir türün ağa babası ile karşı karşıyayız arkadaşlar, sorunları görmezden gelip bu maceraya dalmak konusunda düşünmenize pek de gerek yok.

Anılar, Şimdi Gözümde Canlandılar – Myst İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

James Bond’un oyun serüveni hiç de fena değildir, bilen bilir. 1997 yılında çıkan GoldenEye 007, Everything or Nothing ve The World Is Not Enough, karizma ajanımızın en iyi oyunlarından olarak hafızalara kazınmıştır. First Light da elinden gelenler sayesinde bu isimlerin arasına adını rahatlıkla yazdırabiliyor, peşinen notunu düşeyim. Her şeyi geçiyorum, çok özel bir sırrı da bizimle paylaşıyor First Light; Bond’un özel Martini sevdasının nereden geldiğini öğreniyoruz. Daha ne olsun, değil mi?

James Drake, Is That You?

007 First Light çıktığı gibi Uncharted ile karşılaştırıldı, dikkatinizden kaçmamıştır. İlk olarak şu benzetme işine değinelim de aradan çıksın. Sinematik anlatıma önem veren her oyunu Uncharted’a benzetirsek yanarız, o yüzden çok da adil bir karşılaştırma olduğunu düşünmüyorum. Nathan Drake’in macerası her açıdan çok daha üstün, üzerinden 10 yıl geçmesine rağmen grafik kalitesi bile ilginç şekilde daha kuvvetli. O yüzden bu karşılaştırmayı dikkate almayın ve First Light’ı anlatıma ve tempoya önem veren bir Hitman olarak düşünün, daha iyi.

First Light tam bir Bond hikayesi anlatıyor; İngiltere ve dünyanın bütünlüğüne göz dikmiş kötü güçler, güzel kadınlar, snob takıldığımız ortamlar, gizlilik ve aksiyon. Tüm bunları modern bir hikayede buluşturuyor, Görevimiz Tehlikede filmi gibi gözünü yapay zeka ve ondan gelebilecek tehditleri öykünün merkezine yerleştiriyor. Sanmayın sadece dijital düşmanla boğuşuyoruz, gayet iyi çizilmiş ve gerçekçi kötü karakterler de başımızda.

Hikayemiz Bond’un ajan olmadan önceki döneminde start alıyor ve gelişen bir olaydaki kahramanlığı MI6’in dikkatini çekiyor. Birleşik Krallık’ın istihbarat servisi MI6’ya girmek öyle kolay değil elbette, First Light resmen 1.5 saat süren bir eğitim sekansına sahip. Yapım ekibi güzel bir tercih yapmış, oyunların genelinde ekranda beliren yönergelerle hızlıca verilen eğitim yerine hikayeye yedirmiş her şeyi ve tüm dinamikleri Bond’un MI6 eğitimi esnasında öğreniyorsunuz. Her şeyi öyküye yediren, eğitim kısmını sıkmadan ve hatta çaktırmadan oyuncuya aktaran bir dizayn tercihi bu, alkış! Eğitim bittiği gibi Bond’un karakterindeki asilik ile tanışıyoruz; asla üstlerini dinlemiyor, kararlara itiraz edip kendine uygun olan neyse onu yapıyor. Bu bıçkınlık elbette başına iş açıyor ve erken kayıplarla tanışıyor Bond. Hikaye de onun iç gelişimi ile birlikte vites yükseltiyor ve tempolanıyor. MI6’in tüm operasyonlarına yön veren yapay zeka THEIA’nın aslında bir tehdit olduğu ortaya çıkıyor ancak ondan kurtulmak çok da kolay değil. Neyse, daha anlatmaya gerek yok. Gerisini deneyimlemek sizde, öyküdeki sıkı ters köşelere ve yüksek anlara hazır olmanızı önerebilirim.

Ben Bond… 47 Bond…

007 First Light, IO Interactive’in popüler serisi Hitman’den pek çok şeyi ödünç almış ve kendine evirmiş. Ajan 47 ile yapmaya alıştığınız tüm sinsilikleri belli oranda Bond da deniyor. Oyundaki neredeyse her göreve Hitman yapısı ile başlıyorsunuz diyebilirim. Kalabalık insanların olduğu kulüp, müzayede veya tatil beldesi gibi yerlerde sakince görevlere start veriyorsunuz. Bu noktalar oyunun belki de en fazla tempo sorunu yaşadığı yerler, yalan yok. Bunun sebebi ise şu; Hitman oyunları size gerçekten sıkı bir özgürlük alanı sunar, görevleri nasıl tamamlayacağınıza dair esneksinizdir. Yaratıcılık tavan dersek yanlış söylemiş olmayız. 007 First Light ise kendini dizginliyor ve size ilerleyebilmeniz için her senaryoda sadece 3-4 farklı ihtimal sunuyor. Bunlardan en azından birini hemen keşfettiğiniz için diğerlerini araştırma zahmetine girmiyor veya yaratıcı davranma gibi bir dürtü edinmiyorsunuz. Üstelik tercihler arasında iyi kötü dengesi de çok bulanık olduğu için ne yaptığınızın çok da önemi yok. Bu da hem içinizi gıcıklayacak oyun anları sunmuyor, hem de sizi zorlamadığı için tempoyu ciddi şekilde düşürüyor.

Hitman’den daha çizgisel bir yapı var burada ve çatışmalar iyice ön plana çıkıyor. Burada da hem iyi, hem kötü taraflarla karşılaşıyoruz. Yakın dövüş sistemi Batman Arkham serisi ile karşılaştırılıyor, bu da çok adil değil. Arkham oyunlarındaki dövüşler sırtını oyuncunun zamanlamasına yaslar ama kör noktada da bırakmaz, oyuncu dostudur. Burada ise yaban ellerde mixed bag denen durum var. Düşmanlar size yumrukları ile saldırırken savurabileceğiniz ve savuramayacağınız hareketlerle geliyorlar. Dar ve kapalı mekanlarda dövüşürken kamera öyle garip yerlerde sıkışıp kalabiliyor ki, darbe nereden geliyor, nasıl geliyor, anlamak çok güç. Sarı renkli saldırılar bloklanıyor ve hızlı olursanız karşı saldırı yapıyorsunuz. Kırmızılar ise blok kabul etmeyen saldırılar. Bunlardan da kaçmalısınız. Dar alanda, 3-5 düşman ile boğuşurken yukarıdaki sorunlar gün yüzü görünce haliyle can sıkıyor. Açık alanda veya kameranın büyük arzuyla takılacağı bir yer bulmadığında ise işler yolunda ve keyifli. Düşman saldırılarını okumak ve yumrukları konuşturmak hikaye boyu gelişim göstermese bile eğlendiriyor. Etrafınızdaki objeleri kullanma özgürlüğü ise çok az oyunda göreceğiniz kalitede. Bir düşmanı tutup raflara fırlatabilir, hemen yanınızdaki şişeyi alıp kafasını vurabilir ve oradan da duvarda asılı kalkana çarpıp saf dışı bırabilirsiniz.

Ateşli silahlar kısmı daha keyifli. Siper alma ve ateş etme sevdiğimiz şeyler zaten. Burada şöyle bir detay var; Bond kafasına göre silah çekemiyor. Önce karşısındaki tehdide dönüşüp silahına davranacak, ondan sonra Bond kardeşimiz de son çare artık deyip tetiğe davranabiliyor. Kısıtlayıcı gözüküyor, farkındayım ama bu tercih sayesinde 100 yıllık karakterin özüne ihanet edilmemiş. First Light burada da sizi zorlama peşinde bu arada. Ana silahınız bile kurşun bittiğinde işe yaramaz hale geliyor. Yere serdiğiniz düşmanların silahlarını toparlamak zorundasınız. Bazen umarsızca kurşun savurduğunuzda cephanesiz kalıp sudan çıkmış balığa dönebiliyorsunuz. Bu da ateş altına atlamak ve silah aramak demek, stratejik davranmayı unutmayın ki zorda kalmayın kuzum.

Merhaba, Ben Marcus Aiden Bond… Bu da Yetenekli Kol Saatim…

James Bond’un olaylarından biri gündelik hayata dair gibi duran cihazları teknolojik birer silah olarak kullanmasıdır. MI6 Teknoloji Birimi’nden sorumlu Q ve ekibinin geliştirdiği cihazları First Light’ta da deneyimleme şansına sahibiz. Öncelikle her daim dostumuz olan saat, burada da tüm teknolojilerin yuvası olarak dikkat çekiyor. Q-Watch isimli saat tek başına bir radar gibi, tek tuşla görevlerin yerini, alternatif rotaları ve düşmanlar hakkında bilgileri size gösteriyor. Yetmezmiş gibi kendisine 3 tane ek özellik atayabiliyorsunuz. Düşmanları sersemleten zehirli ok, bomba, sis bombası ve en sık kullanacağınız hackleme özelliği hizmetinizde. Hackleme dinamiği ciddi şekilde Watch Dogs serisini hatırlatıyor. Tek tuşla elektronik cihazları çalıştırıp veya bozup düşmanların dikkatini başka yöne çekebiliyorsunuz. Oyuncuya özgür alan açan bir özellik ve gayet iyi kullanılmış.

Bu arada tüm bu özellikleri sınırsız ve umarsız bir şekilde kullanamıyorsunuz, öyle Tanrı modunu açmak yok arkadaş. Bu özellikler yeşil ve mavi renkle tanımlanmış durumdalar, kullanıldıklarında da enerjileri tükeniyor. Bu durumda sağa sola dağılmış elektronik cihaz ve kimyasal ürünlerden parça toparlamanız lazım. Bunu yaptığınızda özellikleri tekrar kullanma şansına sahip oluyorsunuz. Kısıtlayıcı gözükse de her ana taktik katan bir özellik olmuş.

Size avantaj sağlayan saate ek olarak blöf yapma gibi yeteneklere de sahip Bond, olmadık durumlardan diliyle çıkmayı başarabiliyor. Blöf yaparak düşmanın dikkatini dağıtabilir ve seri bir dayakla onu ödüllendirebilirsiniz. Düşman olmayan ve yasaklı alanlara sizi sokmayan NPC’leri ise gene bu taktik ile kandırıp yolunuza devam edebilirsiniz. Açıkçası bu dilbazlık dinamiğini çok kullandığımı, daha doğrusu ihtiyaç duyduğumu söyleyemeyeceğim ama varlığı önemli, nadiren de olsa elim gitti.

How Can I Get to TacSim?

”Hikaye modu bitti, şimdi ne yapacağız?” diye soran fani dostlarım, size TacSim’i sunuyorum. Sanki kendi icadımmış gibi bahsettiğim bu mod sayesinde tamamladığınız görevleri yeni zorluk seviyeleri, zaman kısıtlaması ve yeni senaryo dinamikleri ile oynayabiliyorsunuz. Çevrimiçi liderlik tablosuna da sahip olan bu modu 1-2 kere denedim sadece, taze bir içerik sunduğunu söylemek güç. Hitman’deki Contracts benzeri sürekli güncellenen canlı bir servis arayanları üzecek TacSim ancak ekstraları açmanın yolu da buradan geçiyor. TacSim’de kazandığımız tecrübe puanları sayesinde Bond’a özel yeni kostümler ve silah görünümleri açıyorsunuz. Kozmetik odaklı, o yüzden deli dehşet bir içerik buradan çıkmaz. IO Interactive buraya yatırım yapar ve ileride sürekli orijinal senaryolar atarsa, TacSim de bir anlam kazanır.

007 First Light’ın grafikleri oldukça temiz. Uncharted benzetmesini bırakalım, tekrar soranlar olacak gibi hissettim. Bu benzetme dışında mekan tasarımları ve çeşitliliği, karakter animasyonları oldukça başarılı. NPC’lerde vites biraz düşüyor, diyalog-dudak senkronu yok gibi ancak bunlara takılmadan oyunun yakışıklı taraflarına bakın. FPS düşmesi gibi sorunlar yok, zaman zaman kaplamalar geç geliyor ama can sıkacak boyutlarda değil. Bond’un karakter modellemesi gayet başarılı; zamanında beyefendi olarak yaratılan ajanımızın yeni nesilde doğru tezahürü budur diye düşünüyorum. Yüzünde yarası, bitmek bilmeyen sarkastik tarafı ve çekiciliği ile gayet sıkı bir yeni nesil ajan James Bond.

Lana Del Rey tarafından seslendirilen tema müziği çok başarılı, defalarca çevirebilirsiniz. Oyunun geneline yayılan müzik kullanımı da ortalamanın oldukça üzerinde. Ekrana yansıyan bölümün dinamiklerine göre bazen karanlık, bazen hınzır, genelde orkestra tarafından hayat verilmiş besteler kulaklarınızı şenlendirecek. Ses efektleri de çok iyi. Çatışmalarda üzerinize yağan kurşunlar içinizi gıcıklayacak, bir düşmanın kafasını cam sehpada kırarken çıkan tiz sesin görüntüyle uyumuna bayılacaksınız. Seslendirmeler de çok ama çok iyi. Bond’a hayat veren Patrick Gibson, karakterin tüm yanlarını eksiksiz yansıtıyor. Çok iyi bir aktör olan ve The Walking Dead serisinden hatırlayabileceğiniz Lennie James ise mentorumuz olan Greenway’e kusursuz bir şekilde hayat veriyor. Yüksek bütçeli prodüksiyonların detaylardaki özeni ne kadar önemli, 007 First Light’ta da bunu anlıyorsunuz. Yapım ekiplerinden biri IO İstanbul stüdyosu olan bir oyunda Türkçe dil desteği görmek en doğal hakkımız ve bu hak bize verilmiş. Tertemiz bir altyazı desteği sayesinde oyunu ana dilimizde oynayabiliyoruz.

Uzun süredir bir Bond oyunu ile karşılaşmıyorduk, sırf bu yüzden bile önemli bir oyun tutuyoruz elimizde. 007 First Light dinamik hikayesi, temiz görselleri ve zaman zaman tempo kaybı yaşasa da genel olarak oynanabilirliği ile tertemiz bir oyun. Kusurları var, bazıları can bile sıkıyor ama bunları görmezden gelme gücü de sizin elinizde yahu. Sinematik dili kuvvetli gizlilik ve aksiyon oyunlarından keyif alanlar 007 First Light’ı kesinlikle deneyimlemeli. Bu yılın oyunu değil belki ama gücü de isminde saklı.

Çalkalanmış, Karıştırılmamış – 007 First Light İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Grubun kariyerine ışık tutan Iron Maiden: Burning Ambition isimli belgeseli duyduğumda nasıl heyecanlandığımı anlatmama bile gerek yok. Metal müzik şu 46 yıllık ömrümde gevşetmeden tuttuğum en sıkı ip olabilir. Neredeyse kendimi bildim bileli ”teneke sesi” dinliyorum ve bu uzun sürenin en büyük ortaklarından biri Iron Maiden. O yüzden çok sevdiğim grup ve kişilere dair yapılan işler beni heyecanlandırdığı kadar endişelendirir.

Bu tarz belgeseller hep bıçak sırtıdır aslında; zaten fanı olduğunuz bir grubun neredeyse ciğerini bildiğiniz için size yeni bir içerik sunulmalıdır ama çoğu belgesel yüzeyin altına inmekte zorlanır ve başarısız olur. Burning Ambition da benzer sıkıntılara sahip ne yazık ki. Görece kısa sayılabilecek süresini zaten herkesin bildiği şeylerle dolduruyor.

Grup punk müziğin zirve yaptığı dönemde nasıl pub ünlüsü oldu ve bu akıma karşı direndi, 90’larda grunge akımına duvar örüp hayatta kaldı, bunları biliyoruz. İlk vokalist Paul Di’anno hızlı yükselişe dayanamayıp kendini uyuşturucu batağında bulduğunda hızlıca gruptan kovulduğunu da biliyoruz. Şunu es geçmemek lazım; belgeselde ilk 15-20 dakikayı Paul Baba alıyor ama rahmetliyi de toprağı bol olsun minvalinde anmıyorlar. ”Eşek meşek ama seviyoruz keratayı” diyerek kendisi ile ilgili dönemi kapatıyor Steve Harris.

Bruce Dickinson’ın gelişi, neredeyse 10 yılı bulan bitmek bilmez turnelerin yorgunluğu ile grubun inceden gerilmesi ve ardından Bruce’un grubu bırakması… Bunları da biliyoruz yahu. İyi bir arşivcinin Youtube’da yapabileceği bir kolaj gibi Burning Ambition, kötü değil ama derine inecek içeriğe de sahip değil. En büyük sıkıntılardan biri, grup elemanlarının kişisel problemlerine bir kez dışında değinilmiyor. Özel hayatta ne sıkıntı yaşıyorlar, aralarında grup olmanın zorluğu dışında neler yaşandı, bunlara değinilmiyor. Harris’in boşanma süreci, Bruce’un gırtlak kanserini 4 dakikada özetlemek ve finalde de Nicko Mcbrain’in felç sonrası grup ile devam edememesi toplasanız belgeselin 15 dakikasını almıyor.

Turne yapmanın, hayranları mutlu etmenin güzelliği güzellemesi Burning Ambition’ın temelinde. Metal sahnesinin ağa babalarından olan Iron Maiden üyeleri ”Herkes mutlu ama biz yorgunuz” temasını da bir an olsun bırakmıyor. Şunu da söylemek lazım, eşsiz şarkılar eşliğinde grubun özetini izlemek bile keyifli. Burning Ambition’ın en özel anlarından biri de Polonya konseri. 80’lerde Rusya kontrolündeki komünist Polonya’ya konser vermeye gidiyor Iron Maiden ve totaliter rejim altında ezilen gençlerin patlama anına tanık oluyoruz. Gözleri seyircide olan yüzlerce polis bile bir yerden sonra dağıtıp konseri alkışlamaya başlıyorlar. Aynı bölgede bir düğüne katılıp Deep Purple çalıyor ekip, alın size eğlenceli bir bilgi.

Iron Maiden: Burning Ambition’da sürekli olarak grup üyeleri konuşuyor ama bir kez olsun konuşurken kendilerini göremiyorsunuz. Hep arka seste kalıyorlar. Görüntüleri değerlendirmek adına yapılmış belli ki ama bir şekilde grubu bilmeyen, az bilen seyircinin bağ kurmasını fena halde zorlaştıracak bir tercih bu. Burada durumu Javier Bardem kurtarıyor resmen. Ünlü ünsüz pek çok isim görüntüleriyle birlikte Iron Maiden’ın kendileri için ne anlama geldiği heyecanlı şekilde anlatıyorlar.

Bir diğer kurtarıcı ise efsane Ross Halfin’in tadından yenmez fotoğrafları. Yıllar boyu metal camiasını eşsiz şekilde sonsuzlaştıran Halfin’in 80’lerden günümüze çektiği Iron Maiden görselleri muhteşem. Muhtemelen bu görsellerin çoğuna daha önce tanık olmadık, bu da Burning Ambition’ın paçayı kurtarmasına yardımcı oluyor. Gelelim o göz kanatan CGI kısımlara. Çıkış noktasını da öğrendiğimiz ve grubun imzasına dönüşen karakter Eddie’nin yer aldığı CGI videolar aşırı kötü, ucuz duruyor. Bilinçli bir tercih midir, bilemiyorum ama hem görsel, hem de işitsel olarak belgeselin en zayıf kısımlarını oluşturuyor.

Iron Maiden: Burning Ambition, grubun ciğerini bilse de her içeriği defalarca tüketecek fanlar için yapılmış bir belgesel. Evet, başından sonuna keyifle izliyorsunuz ama bilmediğiniz bir şey yok. Some Kind of Monster benzeri içsel bir Metallica yolculuğuna, Bruce Dickinson’ın katliam zamanı Boşnak gençlerle bütünleştiği eşsiz Welcome to Sarajevo’ya baktığımda, metal devi Iron Maiden’ın da daha özel bir belgesele sahip olmasını isterdim. Bu haliyle keyifli ama fazlasıyla fan servisi olmaktan öteye gidemiyor Burning Ambition ve damaklarda beklenen tadı tam olarak bırakamıyor.

Salona Fanları Alalım – Iron Maiden: Burning Ambition İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Firmanın bir önceki oyunu olan Returnal, PS5’in çıkışını güçlü kılan güzelliklerden biriydi hatırlarsanız. Atropos isimli gidilmesi yasak olan gezegene giden Selene’i kontrol ettiğimiz Returnal’da cehennemi yaşadık sandık ama Housemarque’nin daha pis planları varmış, Saros sayesinde öğrenmiş olduk. Roguelite, nişancı ve ucundan korku türlerini buluşturan Returnal’ın ruhani ikizi ile karşı karşıyayız arkadaşlar ama firmanın 30 yılı aşan tecrübesinin belki de en rafine ürünü Saros. Her açıdan ”tamamdır” dedirten bir oyun bu, bağımlılık yapacak kadar kalite kokuyor.

Hızlıca hikayesine bakalım. Takvimi belirsiz bir gelecekteyiz. Uzak bir gezegen olan Carcosa’da değerli bir maden olan Lucenite keşfedilir ve Soltari isimli (açgözlü) şirket bu madenin peşine düşer. Gezegene ilk ulaşarak hak sahibi olmak isteyen Soltari, Echelon isimli üç tane koloni gemisi yollar. Her şey yolunda gözükürken üç gemiden ve koloniden ses seda kesilir. Hayret, popüler sinema ve oyunlarda hiç karşımıza çıkmayan bir hikaye. Bu belirsizliğe kuduran Soltari, Echelon IV isimli bir kurtarma gemisini yola çıkarır. Biz de bu gemideki mürettebat arasında yer alan Arjun Devraj’ı kontrol ediyoruz. Echelon IV’ün gezegene varışı üzerine günler geçmiştir ancak Arjun hiç bir şey hatırlamayarak uyanır. Geçen günlerde ne olmuştu, ekibin kalanı neden adım adım delirip kendi gemilerini sabote etmişti? Saros bilindik bir hikaye ile yola çıkıyor ancak firmanın olayı bu; az bilgi, çok iş. Hikaye siz ilerledikçe açılıyor, gizemli gezegendeki saklı ”şeyi” keşfettikçe düğüm çözülüyor.

Saros, her şeyini Housemarque’nin Returnal ile inşa ettiği oyun dinamiğinin üzerine inşa ediyor. Aksiyon tanıdık, silah sistemi oldukça benzer, ilerleme mekaniği bile oldukça Returnal kokuyor. Bu hiç kötü bir durum değil, önceki yapımda oluşturdukları şeyi kendinden emin bir şekilde geliştirip daha rafine hale getiren bir ekip var karşımızda. Saros’un bir numaralı gücü, durmak bilmeyen aksiyonu. Kontroller inanılmaz, tüm o düşman ateşi cehenneminin ortasında hareket etmek, ateş açmak ve bunu keyifli bir şekilde başarmak anlatılmaz, yaşanır.

Bir Tur Daha Atalım mı Yakışıklı?

İlk olarak genel yapıdan bahsedeyim. Arjun öldükçe gizemli bir şekilde üsse dönüp tekrar hayat buluyor, haritaya sıfırdan başlıyor. Temel bir silah ile yola tekrar çıkıyor ancak her seferinde harita da değişiyor, Carcosa sanki bilinçli şekilde aklımızla oynuyor. Kahramanımız bu durumu pek bir sakin karşılıyor, sürekli ”Çözeriz be hacı” modunda. Yolda kırılabilir pek çok monolit göreceksiniz. Bunların bazıları size yeni silahlar hediye ediyor. Sistem çok hızlı ve basit. Yeni silahı beğendiyseniz eskisiyle değiştirin, hoşunuza gitmediyse arkanızda bırakıp yola devam edin. Genelde tabanca, pompalı tüfek ve makineli tüfek varyasyonları karşımıza çıkıyor. Ekrana silahların detayları gelecek, dikkat kesilin ve tarzınıza uygun olan silahı seçin. Bu arada her silahın etkisi çok farklı ve oynanışa doğrudan tazelik katıyor. Oyunu saatlerdir oynuyorum ve sürekli olarak yeni etkileri olan silahlarla karşılaşıyorum. O yüzden deneysellikten keyif alan birey olmaktan çekinmeyin. Favori silah türümü soran olmuş (-tur illa ki), genelde hedefe kilitlenen kurşunlar atan ve kaostan hızlıca çıkmanızı sağlayan tüfekler tercihim oldu.

Ateş etme sistemi bile yaratıcı bir fikirle geliştirilmiş. R2 ile standart olarak ateş ediyorsunuz. L2’ye yarım basılı tuttuğunuzda ise mevcut silahınızın alternatif, daha güçlü olan saldırısı devreye giriyor. Her silahın farklılığı konusu da burada tam olarak anlaşılacak zaten. L2’ye tam basılı iken ateş ederseniz özel bir silahı devreye sokuyorsunuz. Bu silahın ateş gücü inanılmaz yüksek ama cephanesini doldurmak için bol bol düşman öldürmeniz gerekli.

Bu gizemli dünyanın düşmanları gene Returnal’dan kahveye gelmiş gibiler, tasarımları ve saldırı şekilleri benziyor. Uçan, koşan düşmanlar hem farklı saldırı tekniklerine sahipler, hem de inanılmaz agresifler. Ekranı dolduran kurşun yağmuru ilk başta gözünüzü korkutabilir. Hiç korkmayın, Arjun’un yetenekleri sadece ateş gücüyle sınırlı değil. Gene öncülüyle benzer şekilde L1 tuşuyla seri bir şekilde istediğiniz yöne hamle yapıyor Arjun, bu hamle esnasında da dokunulmaz oluyor. Kurşun cehennemi içinde bu hamle sayesinde hem stratejik kaçınmalar yapıp düşmana ateş kusabiliyor, hem de sağlığınızı koruyabiliyorsunuz. Mavi ve sarı renkli düşman ateşi bu hamleye karşı etkisiz kalıyor ama kırmızı renklilerden bu şekilde kaçınmanız mümkün değil. Onları gördünüz mü direkt olarak radarlarından çıkacaksınız.

O Kalkan Bana mı?

Arjun’un yetenekleri bununla sınırlı değil elbette. R1’e bir kez bastığınızda yumruk atıyor ve kalkanı olan düşmanları savunmasız kılıyorsunuz. Bu tuşa basılı tuttuğunuzda ise bir süreliğine kalkan açıyor ve kaçınması zor zamanlarda kalkanla kendinizi kurtarıyorsunuz. İlk başlarda çok kullanmayacakmışım gibi hissettim, ne yalan söyleyeyim. İşler kızışmaya başlayınca Housemarque’nin boşa yetenek koymayacağını anlamış oldum. Özellikle boss çatışmalarında kaçınması çok zor, hızlı saldırılar oluyor. Bunlardan hamle veya atlamayla kaçmak neredeyse imkansız. Kalkan tüm heybetiyle ”Ben de buradayım dostlar” diyor ve imdadınıza yetişiyor.

Hikayede ilerledikçe Arjun’a bir haller oluyor, fantastik bir yetenek daha kazanıyor. Ekranın sol altındaki sağlık barınızın hemen dibinde mor renkli bir bar dolmaya başlıyor. Bu tamamlandığında çoğu oyunda karşımıza çıkan ve L3+R3 ile devreye giren über bir saldırı gerçekleştiriyorsunuz. Başa bela bir boss ile çatışırken büyük bir hasar vermek adına kusursuz bir özellik bu, elinizi hemen alıştırmaya bakın.

Haritada ilerlerken içinden artefact isimli objeler çıkan konteynerlerle sık sık karşılaşacaksınız. Bu nesneler size ufak ama etkili yan yetenekler kazandıracak. Herhangi bir tuşla aktif edilmiyorlar, artık size hediye edilmiş, kendi kendine etki eden yetenekler bunlar. Bölümlerin belli yerlerine ulaştığınızda Eclipse isimli bir olay gerçekleşiyor, Carcosa güneş tutulmasıyla birlikte adeta boyut değiştirip daha tehlike bir hale dönüşüyor. Bu yeni versiyonda düşmanlar da daha bela, mekan tasarımları değişip hareketli uzuvlar etrafı basıyor. Artefact’ler ise Corrupted Artefact’lere dönüşüyor ve almadan önce iki kez düşünmeniz gerekiyor. Returnal’da da benzer bir sistem vardı, oynayan bilir. Bu yeni versiyonlarda size artı bir özellik kazandırırken özellikle aksiyonda işinizi zorlaştıracak bir negatif özelliği de hediye ediyor. Risk/Ödül sistemi burada devreye giriyor ve sonuçları değerlendirip kabul etmek tamamen size kalmış. Oyuna tatlı tatlı renk katan, dinamikleri asla bozmayan ve doğal duran bir dokunuş bu. Saros’un deli dolu aksiyonuna dozunda bir ekleme yapılmış.

Saros’da toplanabilir bir şey yok mu peki? Tabii ki var, hemen sinirlenmeyin. Arjun ana üsse her döndüğünde ulaşabildiği bir gelişim ağacı var. Burada harcanabilir iki birim göreceksiniz; Lucenite ve Halcyon. Düşman öldürdükçe sarı renkte bir sürü ışık topu etrafa saçılacak. Bunlar Lucenite. Uzun süre almadığınızda kaybolan bu nesneleri sürekli toplamaya özen gösterin çünkü gelişim ağacının en önemli para birimi bunlar. Ağaçtaki mor renkli yetenekleri aktif etmek için de aynı renkteki Halcyon’ları toplamalısınız. Bunlar da düşmanlardan, özellikle de ağır abilerden düşüyor ama bulma şansınız daha zor. Yeşil renkli Aether ise sağlık doldurmanızı sağlayan, önemi oyun içinde net anlaşılan nesnelerimiz.

Şükür Gene Adrenalin Dolduk…

Saros’da oyuncuyu hatasız ilerlemeye zorlayan bir adrenalin sistemi var. Hasar almadan düşman öldürdükçe kademeli olarak adrenalin barı doluyor ve her aşama dolduğunda Arjun özel yeteneklere kavuşuyor. Artan ateş gücü, uzaktaki düşmanları görüp ateş edebilme ve Aether’den daha fazla sağlık kopartma gibi yeteneklerden bahsediyorum ancak bu bir Housemarque oyunu, öyle kolay değil her şey. Bir tanecik bile düşman ateşi yerseniz Adrenalin barı sıfırlanıyor. Size bahşedilen yetenekler öylesine güzel ki, hasar almamak için kendinizi yırtarken bulursanız şaşırmayın.

Mavi renkteki konteynerlerin bazıları size Carcosan isimli bir anahtar hediye ediyor. Bu anahtar önemli, bazı gizli kapıları veya koyu turuncu renkteki konteynerleri açmanızı sağlıyor. Her bir açılış bir anahtar demek, o yüzden dikkatli kullanın. Konteynerler özel silahlar verirken, kilitli kapıları açarsanız sıkı Artefact’ler bulabiliyorsunuz.

Saros haritasını takip etmek keyifli. Aynı Returnal’daki gibi; sağ alttaki mini haritada her bölgede bir mavi bayrak göreceksiniz. Bu gitmeniz gereken yönü belirtiyor. Beyaz renkli bayraklar ise o bölgedeki ekstra bir alanı işaret ediyor ve yönünüzü ilk olarak buralara çevirin. Oyunun başında her beyaz bayraklı alana giremiyorsunuz çünkü kanca ile kendinizi çekme, güçlü darbe gibi yeteneklere henüz sahip değilsiniz. Bu yetenekleri edindiğinizde önceki bölümleri bir kez daha arşınlamayı ihmal etmeyin. Özel nesneler dışında hikayeyi geliştiren, önceki Echelon mürettebatından kalan ses dosyaları ve yazılı notları da böyle bulacaksınız.

At Ri Bute Be Kardeşim, Bir Şey Olmaz!

Gelmiş geçmiş en rezil ara başlığa az önce tanık oldunuz ama kendimi tutamadım, özürlerim sizin olsun. Son olarak Attributes sisteminden bahsetmek istiyorum. Bu sistemde üç ana başlık yer alıyor; Resilience, Command ve Drive. Daha sonra üç tane de alt başlık açılacak ama asıl mevzu ana üçlüde. Gelişim ağacında renklerine göre ayrılan bu başlıkları geliştirir ve yeni tura başlamadan önce ilgili Artefact’leri Arjun’a atarsanız, farklı artılarla oyuna başlıyorsunuz. Resilience sizin darbeye karşı dayanıklılığınızı, Command maksimum gücünüzü ve Drive da Lucenite toplamadaki etkinizi arttırmayı hedefliyor. Oyun içinde karışık gözüken bir sistem bu, diğerleri kadar açık değil ancak oyuna etkisi de çok fazla değil. Az biraz dikkat kesilerek kendi tarzınıza uygun yapıyı kolayca inşa edebilirsiniz.

Saros’un en büyük artılarından ikisini sona sakladım. Grafikler muazzam ve teknik bir başarı da bu görselliğin altında gizli. Carcosa tehlikeli bir gezegen ve bunu her bir köşesinden anlıyorsunuz. Bitki örtüsü, yapıları, Alien filminden çıkma kapalı alanları derken pek çok etkileyici mekan sizi bekliyor. Üstelik aniden beliren nesneler, zayıf kaplamalar gibi sorunlar asla karşımıza çıkıyor. İşin teknik başarısı da şu; ekranda tam anlamıyla kıyamet kopuyor ama oyun bir an olsun yavaşlamıyor, tökezlemiyor. Housemarque tüm tecrübesini Saros’ta fazlasıyla konuşturmuş. Eşsiz bir renk paleti ve detay cümbüşü altında sorunsuz bir aksiyon sunmak kolay iş değil.

Diğer artı ise ses işçiliği. DICE’ın Battlefield serisinde yarattığına benzer, gürültülü, tok ve inanılmaz detaylı ses efektleri oyuna renk katıyor. Ateş sesleri altında çatırdayan duvar parçalarını duymak, yaratıkların ilginç, daha önce duymadığınız tarzda seslerini kaos altında işitmek çok keyifli. Son dönem iyice artan ambient müzik tarzı da oyunun genel ruhuna çok yakışmış. Öyle gaza getirecek Doom müzikleri yok burada, gezegenin verdiği bilinmezlik, kaybolmuşluk hissini destekleyen tınılar kulağınızı okşuyor. Bu arada hem sesi, hem de görüntüsüyle oyuna değer katan Rahul Kohli’yi es geçmemek lazım. Mike Flanagan dizilerinde kendisini sevdiren aktör, Saros’ta da kusursuz bir performans sergilemiş.

CV’si müthiş oyunlarla dolu Housemarque’nin en iyi oyunu Saros, bunu rahatlıkla söyleyebilirim. Tekinsiz atmosferi, start aldığında soluk kesen ama oyuncuyu kasti olarak çaresiz bırakmayarak müthiş denge kuran aksiyonu ve sorunsuz kontrolleriyle erken bir klasik olmayı hak ediyor. Kötüleyenlere sakın bakmayın, günlerinde değillerdir (göğsümde yumuşattım, daha sert vurabilirdim). Saros bu yılın en iyilerinden, sakın kaçırmayın.

Burada Hayatta Kalmak Bir Sanattır – Saros İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Öncelikle şahsım adına bir durumu netleştireyim; aşırı yaş almış, kontrolleri hantallaşmış yapımları sırf klasik oldukları için tekrar tekrar oynayabilen biri değilim. Nostalji düşmanı olduğum düşünülmesin, 1991 model The Legend of Zelda: A Link to the Past’ı hala evire çevire oynamaktayım. Burada ”kötü” yaşlanan oyunlardan bahsediyorum. Beynimde dönen bu fikir eşliğinde Marvel Maximum Collection’a temkinle yaklaşmadığımı söylersem Zeus çarpar, yalan yok. Bu özel pakette 6 adet Marvel klasiği yer alıyor. Bazılarına getirilen ufak dokunuşlar haricinde oyunlar olduğu gibi bırakılmış ve tüm yük nostalji duygunuza yüklenmiş.

Marvel Maximum Collection’ın yıldızı X-Men: The Arcade Game çünkü kendisine çevrimiçi yetenek bahşedilmiş. X-Men yaşına rağmen hala deli dolu bir oyun, aksiyon kaotik ve hızlı. O dönem böyle bir dinamiğin düşünülmüş olması bile çok önemli, şimdi dedeye nineye bağlamış olması muhtemel yapım ekibinin ellerine sağlık. X-Men: The Arcade Game hem çevrimiçi desteği sunuyor, hem de 6 oyuncuya kadar takım olmanıza olanak tanıyor. Şaka değil, koca bir ekip olarak bu kaosa ortak dalabilirsiniz. Colossus ile 6 oyunculu takım olarak çarpışmak hala inanılmaz keyifli (olsa gerek, ne yazık ki deneyemedim). Kontroller de gayet keyifli, aksiyon öyle takılıp tökezlemiyor.

Devam edelim mi? Herkesin favori kahramanı Örümcek Adam tam üç oyunla listede. Spider-Man/Venom: Maximum Carnage, Venom/Spider-Man: Separation Anxiety ve Spider-Man/X-Men: Arcade’s Revenge, Marvel Maximum Collection’ın örümcek hissi kuvvetli üç oyunu. Spidey’nin solo oyunları değil anladığınız üzere, her birinde yanına birilerini alıyor. Maximum Carnage gayet ortalama bir yapım ne yazık ki; hikaye deseniz zayıf, renkli görsellerin altında ezilen ve kendini tekrar eden aksiyonu da bir yere kadar eğlenceli. Üstelik sadece tek kişi oynayabiliyorsunuz. Eski Spider-Man oyunlarının en büyük sorunu, teknik sınırlamalar sebebiyle karakterin ağ ile salınma dinamiğinin verilememesi. Koşturup yumruk-tekme atan, düşmanı kendine çekmek ve özel tasarlanmış bazı tırmanma bölümleri dışında bir şey yapan, ”eksik” bir örümcek bu.

Separation Anxiety benzer kısıtlamalar yüzünden ortalama bir keyif veriyor ama iki oyuncu desteği ile vitesi biraz yükseltmeyi başarıyor. Buradaki en büyük sıkıntı, oyunun fena halde tekrar ediyor olması. Örümcek ve Venom yan yana gelmiş, potansiyel büyük ama biraz tembellik yapan yapımcıların elinde o dönemde bile heba olmuş belli ki. Gene de renkli bölüm tasarımları adına illa ki elinizi bulaştıracaksınız, o kadar da vasat bir yapım durmuyor karşımızda.

Marvel Maximum Collection’ın üçüncü örümceklisi olan Spider-Man/X-Men: Arcade’s Revenge çok ilginç bir oyun. Oynanabilirliği taze kılmak adına farklı farklı bölümler tasarlanmış. Wolverine’in oyuncaklı bölümü, Cyclops’un özel gücünü kullanan aksiyon dolu sahneyi düşününce ne demek istediğim net anlaşılacaktır. Örümcek Adam bu oyunda biraz karambole gitmiş olsa da diğer iki yapımdan daha sıkı olduğunu söylemem gerek. Canımı sıkan şey ise kontroller oldu; hem tepkileri zayıf, hem de hantal. Üstelik bu oyunda ölmek diğerlerine göre daha kolay. Ucuz ucuz ölebildiğiniz ve cinnet geçirme potansiyeli taşıdığınız bir oyunda bari kontroller iyi olsun diyorsunuz ister istemez.

Captain America and The Avengers, Maximum Collection’ın yakışıklılarından. X-Men: The Arcade Game’in sunduğu görsel dile, aksiyona ve çevrim içi desteğe sahip değil ama kaptanımızın da cebi boş değil. Captain America and The Avengers’ın kendine has bir tonu, anlatım dili var. 90’lı yıllar için orijinal bir dil bu. Üstelik Marvel evrenine ait pek çok sürpriz karakter de ansızın öyküye girip çıkıveriyor, hoş anlar yaratıyor. Aksiyonu renklendirmek adına onlarca mekan değişikliğine gitmiş olmaları da oyun sürenizi uzatacaktır.

Gelelim Marvel Maximum Collection’ın en zayıf halkası olan Silver Surfer‘a. NES’ten günümüze ışınlanan gümüş sörfçü zaten gölgede kalan bir karakter. Oyunu da kendisi gibi, ne yalan söyleyeyim. Oyunun zorluğu çıktığı günden beri dillere destandır. Kendisini ilk kez deneyimlediğim için bu kötü şöhretin doğru olup olmadığını da test edebilmiş oldum. Evet, Silver Surfer gereksiz zor. From Software, duy bunu kardeşim! Buradaki zorluk organik değil, doğru refleks ve zamanlama ile atlatamıyorsunuz. Sizi aniden ölmeye zorlayan, 3-4 kez bunu tekrarlatan ve sonra yumuşayan, garip bir yapı bu. Kasti acımasızlık oyunlarda en gıcık olduğum durum olabilir. Üstelik aksiyonu, bölüm tasarımları da vasat. Tarz olarak diğerlerinden farklı, uçarak nişan aldığınız bir yapıya sahip olsa da farklılığını hiç kullanamıyor. Bu koleksiyona yakışmış mı, eğer fanı varsa ciddi ciddi tartışırım.

Marvel MaXimum Collection geçmişe bir yolculuk ama zaman zaman tökezleyen bir seyahat bu. X-Men: The Arcade Game paketin net yıldızı. Monica Bellucci gibi yaş almış resmen (zayıf karnımı açık ettim), aksiyonu ve kontrolleri yerli yerinde. Online desteği ve bunu 6 oyuncuya kadar yapması ile resmen parıldıyor. Kaptan Amerika da güzel rol çalıyor ama geri kalanı sadece keyifli bir anı olmaktan ibaret. Örümcek Adam oyunları bir süre elinizi oyalayabilir ama ötesine geçer mi, bilemem. Hayır Silver Surfer, sen radarımızda bile değilsin. Cebinde hala jeton kalmış nostalji severler için eli yüzü düzgün, temiz bir paket Marvel MaXimum Collection ve belli bir süre ekranınızda yer edeceği kesin ancak yıl boyu ekranınızda yer edinecek güçte de değil. Her zaman dediğimiz gibi; tercih tamamen sizde.

Bir Jeton Daha Alabilir Miyim? – Marvel MaXimum Collection İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Bunca yıl sürünen ve bir şekilde raf yüzü gören (dijital raf tabii, kutulu oyun mu kaldı?) oyunların genelde patatesten hallice olduğu defalarca kanıtlandı. Capcom genlerine işlemiş tecrübeyi burada devreye sokmuş belli ki ve Pragmata’nın arkasında durmayı, projeyi bir şekilde güncel tutmayı başarmış. Tüm bu uzun sürecin sonucunda oyun sonunda karşımızda. Pragmata masama boylu boyunca uzandı, neşterimi getirin!

Sen Yazma Kardeşim…

Pragmata’nın hikayesi gayet güncel temalarla bezeli; 3D yazıcılar, yapay zekanın bela olması gibi hem hayatımıza etki eden, hem de geleceği tartışılan mevzular konunun aktörlerinden. Öykümüz Ay’da geçiyor, devasa 3D yazıcıların insanoğlunun hizmeti için nasıl daha etkili kullanılacağının testleri burada yapılıyor. Şehirler, binalar, köprüler, arabalar, kısacası aklınıza ne gelirse yazıcıdan sıcak sıcak çıkıyor. Ay’daki koloni de bu süreci geliştirmek ve test etmek için orada bulunuyor. Bunu hızlı ve hata payı olmayacak şekilde yapabilmek adına IDUS isimli gelişmiş yapay zeka kullanılıyor. Elbette hata payı ortaya çıkıyor ve IDUS tüm kontrolü eline alıp Ay’ın belasına dönüşüyor.

Koloniden ses seda kesilince Dünya’dan bir ekip hızlıca oraya yollanıyor ve maceramız da başlamış oluyor. Yaşanan bir kaza sonucu ekibin tamamı toz oluyor ve kahramanımız Hugh Williams bir başına, yaralı bir şekilde hayata tutunmamaya çalışıyor. Son nefesini vermek için saniyeler sayan Hugh, bir anda yardımına yetişen küçücük bir kız görüyor ve hayal gördüğünü zannedip ”Melek misin yavrum sen?” diyor (demiyor). Diana ismini taktığı bu ufaklık aslında bir android ve elektronik ne varsa hackleme yeteneğine sahip. Bıcır bıcır konuşan, her şeyi öğrenme arzusuyla yanıp tutuşan Diana, yolculuğumuz boyunca müthiş bir partnere dönüşüyor. Pragmata’nın en büyük artılarından biri ikili uyumu zaten. Öykü boyunca, aksiyon esnasında veya bulmaca çözerken Diana ve Hugh sürekli muhabbet ediyorlar. Diana bol bol soru işareti kullanıyor, Hugh sabırlı bir baba gibi her şeyi anlatmaya çalışırken kendi geçmiş travmalarından bahsediyor. Bu uyumlu karakter anlatımına olarak hikayeyi de uzun bir süre gizem içinde tutmayı başararak bize ayrı bir güzellik yapıyor.

Sadece muhabbetten ibaret değil Pragmata, özellikle aksiyon tarafında gayet yenilikçi takılıyor. Capcom gibi kaynağı güçlü bir firmanın ofisindeki yenilik arayışı haliyle zemine sağlam basıyor. Hugh ikili takım oyununda eli silah tutan taraf, Diana ise hackleme yeteneklerini kullanıyor. Burada gayet akıcı, seri olmanızı talep eden ve stratejik bir aksiyon ile karşılacaksınız, şimdiden mutlu mesut olabilirsiniz. Diana’sız Hugh’un ateş gücünün pek bir karşılığı yok. IDUS kontrolündeki çeşit çeşit robot size saldırıyor ama sivrisinek ısırığından hallice zarar veren ateş gücünüz canınızı sıkabilir.

Şu an Diana’yı devreye sokma zamanı! Amerikan güreşinde bir el teması ile kenardan içeri girip ortalığı dümdüz eden güreşçi gibi yardıma yetişiyor mekanik kızımız ve aksiyona renk katıyor. Diana’yı tek tuşla kontrol ettiğinizde seçtiğiniz robota güdümlenen bir ekran açılıyor. Burada yön tuşlarıyla belli kutuları seri bir şekilde seçmeli ve yeşil renkli kutucuğa ulaşmalısınız. Basit bir bulmaca oyunu gözükse de tansiyonu yüksek aksiyon esnasında bunu yapmak avuç içi terletecek kadar heyecanlı. Yeşile ulaştığınızda robotun zayıf kısımları açığa çıkıyor ve Hugh’un ateş gücü de artık anlam kazanıyor. Gördüğünüz gibi; ikilinin uyumu sadece muhabbette değil.

Diana’nın hack yetenekleri oyun ilerledikçe ve siz gelişim kısmına önem verdikçe artıyor. Ekrana artık daha etkili ve düşmanı paralize eden, darbeyi yakındaki tüm robotlara yayan veya birbirlerine saldırmalarına yol açan pek çok ekstra yan yetenek ekleniyor. Sarı renkli bu kutucukları etkili kullandığınızda aksiyon bir anda seviye atlıyor. O yüzden elinizi korkak alıştırmayın ve hangi özelliğin ne karşılığa geldiğini güzelce öğrenin derim.

Keşke Her Şey Öyle Kolay Olsa…

Hanım kızımız ile öyle rahat rahat robot hackleyeceğinizi düşünüyorsanız size muhteşem(!) haberlerim var. IDUS ”Yok öyle yağma abiler ablalar” diyor ve hackleme esnasında oyunu tamamen durdurmuyor. Bu da her saldırıya hala gayet açıksınız demek oluyor. O yüzden Hugh’un kaçınma hareketi büyük önem kazanıyor, darbeyi alacağınızı anladığınız an Diana’yı kontrol etmeyi bırakıp hemen kaçmanız lazım.

Diana ile mis gibi hack yaptınız, robotlar sersemledi ve zayıflarını açık ettiler. Artık sıra gönülsüz kahramanımız Hugh’da! Hugh’un normalde zayıf takılan silahları artık gerçek güçlerini sergilemeye başlayabilirler. Standart silahımız Grip Gun ve şarjör boşaldıktan sonra beklediğinizde kendini yeniliyor. Bu sayede çatışmalarda güvenli bir liman görevi görüyor kendisi ve sürekli kullanıyorsunuz. Nişan alma ve ateş etme gayet tutarlı ve tepkisel. Robotların zayıf kısımları net bir şekilde beliriyor, Horizon’a benzediğini söyleyebilirim.

Hugh öyle patates bir savaşçı değil, aman yanlış anlaşılmasın. Adam yolculuğu boyunca 20’ye yakın silah buluyor. İlk etapta ok tuşlarıyla seçeceğiniz 4 silah taşıyabiliyorsunuz, geliştikçe bu sayı artıyor ve silahlar arasında seri bir şekilde geçiş yapıyorsunuz. Oyunun en büyük artılarından biri de güçlendikçe geliştiğinizi hissettirmesi. Pragmata apartman boyunda düşmanlar da çıkarıyor karşınıza ancak doğru taktiklerle bu çatışmalar can sıkıcı olmaktan uzak. Tüm bu kaosa rağmen Hugh ve Diana’nın sürekli iletişimde olması, düşman saldırılarına karşı birbirlerini uyarmaları da inanılmaz keyifli bir detay.

Pragmata sadece aksiyondan ibaret değil. Çizgisel gözüken ama esnek, geçtiğiniz bölümlere hızlıca dönebildiğiniz yapısıyla pek çok mekan bulmacası da huzurlarınıza sunuluyor. Geliştikçe giremediğiniz bölgeleri açacak yetenekler ediniyor, haritayı arşınlayıp gelişim kitleri ve ekstraları keşfediyorsunuz. Bu keşiflerin arasında en özeli ise Dünya’daki çocukların yaşamına dair izler taşıyan dijital izler. Bunları bulup Diana’ya hediye ediyor ve birazdan bahsedeceğim sığınakta bir köşede 3D yazıcı ile maneviyattan çıkarıp gerçeğe dönüştürüyorsunuz. Bu noktada ikili arasındaki bağ da iyice artıyor ve Hugh, Diana’yı kurtuluşu için önemli bir araç olarak görmekten kurtulup neredeyse kızıymışçasına davranmaya başlıyor.

Biraz da Sığınalım, Ne Dersin?

Sığınak dedik, haydi içeriye atalım kendimizi. Oyunda ilerlerken kırmızı ışıklı ufak alanlar göreceksiniz. Bunları aktif ettiğinizde Sığınak isimli yere hızlıca ulaşıyorsunuz. Burası sizin dinlenme ve gelişme alanınız, ayrıca önceki bölümlere de buradan hızlıca geçiş yapabiliyorsunuz. Biraz önce bahsettiğim gibi Diana’yı mutlu eden Dünya anıları köşesi, saklambaç oyunu ve size tecrübe puanı gibi ekstralar kazandıran Eğitim Alanı burada yer alıyor. Diana ile saklambaç oynadığımız ve onu 1 dakika içinde bulmamız gereken mini bir oyun bile var ve gayet keyifli olmuş. Buradaki tüyo, Diana’nın sesini takip etmek. Sürekli ”Beni bulamazsın, buradayım” gibi şeyler söyleyip ayağına sıkıyor ve siz de kolayca buluyorsunuz. Pragmata’da bile yapay zeka yeterince gelişmemiş anlayacağınız.

Daha önemlisi ise karakter gelişimi (haritalarda bulacağınız sarı kare modüllere ihtiyacınız var) ve 3D yazıcı ile silah yaratma/geliştirme gibi iki önemli istasyon da burada. Gelişim tarafı zırh, ateş gücü ve hackleme odaklı, bu da kimseyi şaşırtmayacaktır. Yazıcı tarafında ise oyuna renk katan pek çok gelişim yer alıyor. Silah yaratmaya ek olarak, özel hack yetenekleri, kaçma hareketini geliştirme ve havada daha uzun süre süzülebilme gibi önemli yetenekler de buradan satın alınıyor. O yüzden geçtiğiniz bölümlerde kaçırdıklarınızı bölüm özetinden takip edip geriye dönmekte ve cepleri doldurup Sığınak’ta sürekli gelişim yapmakta fayda var. Bunu yaptığınızda aksiyonda sürekli olarak söz sahibi olacaksınız zaten, her şey organik bir şekilde ilerliyormuş hissini sürekli alıyorsunuz.

Ay Gözlüm, Beyaz Tenlim…

Pragmata’nın görsel dili oldukça başarılı. Ay’ın o beyaza çalan soğukluğu buradaki tüm yapılara sızmış durumda. Üssün genel tonu beyaz ve krem renklere sahip. 3D yazıcı ile yapılan Los Angeles gibi şehir modellerine girdiğinizde iş renkleniyor. Üstelik çarpık bir üretim yapıyor IDUS, gerçekçi bir sokakta koştururken binaların yamulup büküldüğünü, Inception filmindeki gibi her şeyin ters yüz olduğunu görebiliyorsunuz. Duvarda yarısı yazıcıdan çıkmamış bir taksi görmek oldukça ilginç. Bu tasarım dilini de oyunun sonuna kadar koruyor Pragmata, bin çeşit farklı mekan sunup kafamızı karıştırmıyor. Bu tutarlılığın hoşuma gittiğini söylemeliyim.

RE Engine genel olarak harikalar yaratan bir motor zaten, en son Resident Evil Requiem’de yeteneklerini gördük. Aynı ince işçilik Pragmata’da da karşımızda. Karakter modellemeleri, animasyonları müthiş. Diana’nın sarı saçları havada uçuşuyor, karaktere müthiş bir gerçekçilik katıyor. Hugh ise çamaşır suyuna düşmüş Dead Space karakteri gibi, yüzünü oyunun genelinde saklıyor ancak kostümünün verdiği ağırlık hissini alıyorsunuz. Robot tasarımları da genel olarak müthiş. Vuruldukları yere göre tepki verip düşüyor ve patlıyorlar. Üstelik zombi gibi (klasik olanlardan) üstünüze üstünüze gelmeleri gerginlik yaratıyor. Burada eski bir oyunu yad edeceğim, hemen aklıma düştü. 2012 yılında SEGA, Binary Domain isimli bir oyun çıkarmıştı, hatırladınız mı? Teması ve hatta düşmanları ile Pragmata’ya oldukça benziyordu. Bana göre sağlam şekilde hakkı yenmiş, taş gibi bir oyundu Binary Domain. Adını anarak mezarına çiçek bırakmak istedim, beni mazur görün.

Pragmata ile bu sene turnayı gözünden ikinci kez vuruyor Capcom ve yılın belki de en karlı oyun firmalarından biri oluyor. İkili çatışma dinamiğini tek kontrolöre bu kadar profesyonel bir şekilde sıkıştıran oyun görmemiz zor. Seriye bağlama potansiyelini de taşımadığını söyleyemeyiz. 12-13 saat gibi gayet yeterli bir süre sunan Pragmata, sıkı bir oyun oynamak isteyen herkesin gecikmeden bulaşması gereken bir yapım olmuş. Geleceğe dair de beklentimi arttırdı Pragmata, artık Diana gibi bir android çocuğun geliştirilmesini bekleyecek ve ancak o zaman baba olacağım.

404 İnsanlık Bulunamadı – Pragmata İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

REPLACED’in gecikme sebebi elbette savaş. Sadece Ukrayna tarafı bu çılgınlıktan etkilenmiyor. Sad Cat Studios da savaşın etkilediği ekonomiden zarar görüp ”Yapacağınız işe sokalım” demiş ve ofislerini Kıbrıs’a taşımışlar. Neredeyse 6 yıl önce duyurulan oyun da sonunda yavru vatan sayesinde gün yüzü görmüş oldu.

Neden bu kadar konuşuldu REPLACED? Gösterildiği fuarlarda hemen dikkatleri çeken şey oyunun görsel diliydi. 2.5D piksel animasyon tarzını belki de daha önce görmediğimiz şekilde aktarıyor gibiydi ama oyun çıkmadan da yorum yapanın dilini eşek arısı soktuğunu çok önceden öğrenmiştik. O yüzden sabırla bekledik REPLACED’i. Eh, sonunda geldi oyun ve söz artık bizde.

İlk olarak kısaca öyküye bakalım. Alternatif bir dünyadayız ve 80’lerde nükleer kıyamet yaşanmış durumda. İnsanlığın düştüğü kaosu fırsat bilen, insan bedeni ve organları üzerinde kontrol sahibi olan Phoenix Corp. ise tüm düzeni yönetmekte. Yaşanan bir laboratuvar kazası sonucu insan bedenine sıkışan yapay zeka R.E.A.C.H. ise oyunun kahramanı. Yaşadığı sorunu çözmek için çıktığı yolda şirketin yozlaşmışlığını ve insanlığın yok olma eşiğindeyken nasıl vahşileştiğini birinci elden deneyimliyor Reach (artık böyle yazayım, nokta koy koy nereye kadar). Kendi sorununu çözmeye çalışırken kendisini daha büyük problemlerin ortasında buluyor kısacası ve REPLACED’in öyküsü de start almış oluyor.

REPLACED’in görsel dili ve piksel animasyonları anlatıma yedirme şekli gerçekten inanılmaz. Karakter modellemelerinden mekan tasarımlarına kadar her yer özenle kutucuklardan yaratılmış ancak kamera geçişleri öylesine etkili ki, oyun tadından yenmeyecek şekilde sinematik bir ruh kazanıyor. Çoğu yerde ağzınız açık ekrana bakacaksınız, peçeteleri salyalar için stoklayalım efendiler. Karakterler piksel piksel olabilir ama animasyonlardaki çeşitlilik şaşırtıcı sayıda. Koşarken bir duvara çarptığınızda kahramanımız Reach darbeyi alıyor ve tökezliyor. Yüksekten düştüğünde veya bir engeli aşamadığında (bunun da sorumlusu kontrolör tutan sizlersiniz elbette) gerçekçi animasyonlarla yere kapaklanıyor. Aksiyon esnasında da bu görsel şölenin ekmeğini yiyorsunuz.

Mekan modellemelerinde ince işçiliğin suyu çıkmış resmen, piksel tasarım dili yokmuş zannedebilirsiniz. Geniş planlarda sadece karakterlerin piksel modellendiğini düşündürtüyor REPLACED. Dinamik ve sürekli dolaşan kamera yaklaştıkça mekanlar da pikselleşiyor. Açıkçası epeydir görsel dili böylesine etkileyici bir bağımsız oyun görmemiştim, Sad Cat Studios sayesinde gözler bayram etti.

Elbette bu bir animasyon film değil, REPLACED’in geri kalanı da bizleri pekala ilgilendiriyor. İşte burada irili ufaklı tökezlemeler başlıyor ne yazık ki. REPLACED hem aksiyon, hem de asla zorlamayan mekan bulmacalarıyla dolu 10-12 saatlik süreye sahip. En büyük problemi ise hikayeyi anlatma derdine düştüğü kısımlar. Buralarda tempo öylesine düşüyor ki, hızlı geçme tuşu ararken televizyon kumandasına bile salça olmuş şekilde buldum kendimi. Hikaye güzel, sinematik ruh ve kamera kullanımı şahane, neden böylesine tempo düşürülmüş acaba?

Sorun bununla bitse tamam diyeceğim ama ne yazık ki sıkıntılar devam. REPLACED’in aksiyon mekanikleri Batman Arkham serisinin iki boyutlu hali gibi. XBOX kontrolörü üzerinden düşünelim; düşmanların kafasında sarı belirirse Y, kırmızı belirirse A tuşuna basmalısınız. Renklerin tonundaki ciddiyeti anlamışsınızdır zaten. Sarı ile blok yapıyor ve saldırı tuşu olan X ile karşı saldırı gerçekleştiriyorsunuz. A ise takla ile kaçma hareketine hayat veriyor. Düşmanlar kalkan veya zırh sahibiyse B tuşuyla delici bir saldırı yapıyor Reach. Saldırılarla dolan sol alttaki bar ise RT ile tetiklenen ölümcül bir ateşli silah saldırısı yapmanıza izin veriyor.

Bu tanıdık ama keyifli dövüş sistemi REPLACED’in aksiyonunu keyifli kılıyor kılmasına ama burada da kusurlar var. En büyük sorun gecikme; ne yazık ki tuşa basmanızla aksiyonun gerçekleşmesi arasında can sıkabilen bir gecikme var. Bu sorun müzik temalı bir oyun oynuyormuş gibi ritm tutturmaya zorluyor sizi. Üstelik zaman zaman gayet acımasız çatışmaların göbeğine bırakılıyorsunuz ve bu sorun iyice can sıkmaya başlıyor. Tüm numaralarını da ilk 2-3 saat içinde gösterince, geriye kalan uzun sürede aksiyon pek de gelişemiyor ve kendini tekrar ediyor. Sad Cat görselliğe tükettiği mesainin yarısını oyun mekaniklerine de harcasa belki bambaşka şeyler konuşuyor olurduk. REPLACED bariz bir şekilde daha derin ve zengin aksiyon dinamiklerine ihtiyaç duyuyor. Nasipse ikinci oyuna artık.

REPLACED yıllardır vücudumuzda pıtırcıklanan beklentiyi tam olarak karşılayamıyor ne yazık ki. Bana bakmayın bu arada, şu haliyle bile gayet yakışıklı bir oyun kendisi. Aksiyon ve tempo sorunlarını aşmak çok da zor değil, görsel dili bile oyunu önemli ve özel kılıyor. Sadece zamansız bir klasik olma fırsatını basit kusurlarla kaçırıyor, insanı o üzüyor. Türü seviyorsanız öyle indirim falan beklemeden alın REPLACED’i. Karşı kıyıda duran oyuncular da bu yapıma en azından kampanya döneminde bir şans vermeli. Zor dönemlerden geçip yapımlarının arkasında duran Sad Cat Studios en azından bu ilgiyi hak ediyor.

En Güzel Piksel Bu Piksel – REPLACED İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.