Önce sessiz sakin bir Kickstarter çıkageldi. İnsanların delice katkısıyla yepyeni bir oyun yapıldı. Dungeon World! Güzel bir slogana sahipti. “Oldschool keyfini yeni modern kurallarla çıkarmak.”

Dungeon World adında da belli olduğu üzere bir zindan yağmalama. Dungeons and Dragons’tan alışık olduğumuz her şey bu oyunda mevcut. Oyun daha basit kurallar, yenilikçi, kolay oynanış ve en fazla 5 dakikada tamamlanacak karakter kağıdıyla son günlerde fazlaca ilgi çekiyor. Oyunu oynayan sayısı da katlanarak artmakta.

Dungeon World, D&D’den alışkın olduğumuz nitelikleri kullanmakta. Evet HP ve Armor Class gibi kavramlar da var. Oyunu farklı kılan ise zar mekanikleri ve yaşattığı harikulade güzel sinematik hissiyatı.

Bu oyunda inisiyatif yok, round yok, turn yok. Sıranın kimde olduğunu, kimin hamle yapacağını yaşanılan sinematik aksiyon içerisinde, oyunu yöneten kişi karar veriyor.

Oyun yöneticisi zar atmıyor. Tüm zarları oyuncular atıyor.

Oyun yöneticisi ya da oyuncu tarafından yapılan her hareket,  “move” hamle olarak adlandırılıyor. Oyun yöneticisi oyuncuya yönelik bir hamle yapıyor ve karşılığında ondan hamle yapmasını bekliyor. Oyuncu saldırabilir, büyü yapabilir, ikna etmeye çalışabilir, tehlikeye meydan okuyabilir vs.

Oyuncular her hamleleri için 2 tane 6’lık zar (2d6) atıyor. Nitelikler ve diğer özelliklerden gelen bonuslarla beraber gelecek toplam sayı

10 ve üstü
7 – 9 arası
6 ve aşağısı

Gelme durumuna göre farklı sonuçlar doğuruyor.

10 basitçe kusursuz başarı demek, 7-9 arası ortada bir başarı var ama bazı olumsuz yönleri de mevcut bu başarının demek, 6 ve aşağısı ise başarısızlık demek.

Hack and slash diye bir hamle var. Nedir “saldırmak”. 10 attığımızda, rakibimize vurmuş ve hasar vermiş oluyoruz. Vurmaya devam edebiliriz.  6 ve aşağısı attığımızda vuramamış kabul ediliyoruz. 7-9 arasında ise, vuruyoruz ama… amanın cevabını veriyoruz. Misal… rakip de bize hasar veriyor. Vurduktan sonra her sınıf için ayrı ayrı sabit olan, fighter için d10 gibi, hasar zarımızı atıyoruz. Oyun bu konuyu şöyle açıklıyor. Hasarı insanlar verir, silahlar değil. Oyunda kullanılan silahlar eğer daha kuvvetliyse, long sword gibi +1 daha fazla hasar veriyoruz. Silaha göre artılar, eksiler ya da diğer getiriler geliyor tabii ki. Zırh seviyemiz hasardan bir miktar emmekte.

Çoğu hamle özellikle 7-9 arası zar attığımızda, bize aradan seçmemiz için seçenekler sunuyor.

Arkadan vurmaya çalışan bir rogue düşünelim, 7-9 atmış. Aşağıdakilerden birisini seç o zaman diyerek, oyuncudan iyi seçeneklerden birini seçmesi isteniyor. “hasar verdin” , “düşmanın sana saldıramadı” “hasar vermedin ama zırhını parçaladın” gibi.

Oyuncular hamle yapmadıklarında oyun yöneticisi devreye girerek bir hamle yapıyor. Bir tasvir yapıyor genellikle. “Uçurumun kenarına kadar geldiniz, tek bir yol var ama geçmek cesaret istiyor, meydan okuyacak mısınız ?” diye soruyor misal. Sizde kendi tasvirinizi yapıp zarınızı atıyorsunuz.

Her karakter için hazırlanmış playbook denilen mini kitapçıklar mevcut. Bunlar hem bir karakter kağıdı, hem de yapabileceğiniz sınıfınıza has hamleleri içeren bir yardımcı.

Oyunun en başarılı kısmı ise harika oyun yöneticisi arayüzü. Oyunu yönetmek kolay ama alışılmışın dışında. Hazırlık minimumda. Yaratıkların özellikleri fazlaca özetsel. Verebildiği hasar, hit point ve armor dışında hiçbir sayısal veri yok. İçgüdüleri, saldırı şekilleri mevcut. Varsa ona has özel yetenekleri tek kelimeyle veriliyor.

“Kanatları var, bütün gücüyle saldırıp ısırır, zehir püskürtür,” gibi.

Bu detaylar oyun yöneticisinin elinde tasvire dönüşüyor.

Oyun farklı. Alışabilmek, okurken anlayabilmek bile zaman alıyor. Çünkü çok alışmışız eski tip oyunlara, adapte olmak zaman istiyor. Ama değer mi? Gerçekten değer.

Oyunun 408 sayfalık kural kitabını buradan satın alıp hemen oynamaya başlayabilirsiniz.

“Dungeon World” İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Goodman Games adlı şirket bir zamanlar, sessiz sedasız, Dungeon Crawl adı altında, Paizo gibi kendi macera serilerini çıkarıyordu. Sonra bir gün dediler ki, “Neden biz de Paizo’nun çıkardığı Pathfinder gibi kendimize has bir sistem çıkarmayalım.”

İstiyorlardı ki, hem Old school dediğimiz, Dungeon & Dragons oyunlarının temelini oluşturan 1st Edition tadında olsun hem de öyle yenilikler içersin ki oyuncular bir hoş olsun.

Ve Dungeon Crawl Classics oyununu çıkardılar. Öyle bir oyun çıkardılar ki okuduğumda Dnd Next’i boşuna beklediğimizi düşündürttü bana. Okudukça, bu oyun karşısında eğilecek ve bir an önce karakter yapmak için can atacaksınız.

Bu oyunu özel kılan ne? Şimdi bunlara cevap vermeye çalışacağım.

Oyuna Leveli “0” olan misal bir fırın sahibi, bir köylü, bir mezar görevlisi hem de bir avcı olarak başlıyoruz. Aynen öyle. Her oyuncu başına 4-5 karakterle başlıyoruz oyuna. Her oyuncu karakterlerini yaptığında yirmi tane köylü ile maceramıza atılıyoruz. Acımasız yaratıkların, zorlu tuzakların hedefi olup sırayla dökülüyor karakterler. Yavaş yavaş mefta olurlarken biz de bunlardan en az bir ikisinin hayatta kalması ve Level 1 olabilmesi adına mücadele veriyoruz başlarda.

Sonra başarıyoruz, yeterli tecrübeyi kazanıyor ve bazı karakterlerimizi 1. Seviye yapıyoruz. Ancak şimdi sınıf seçebiliyoruz. Savaşçı mı olacağız, büyücü mü olacağız, ne olacağız?

Sınıfları görünce, önce “Evet, ben bunları biliyorum” diyorsunuz ama bir bakıyorsunuz durum farklı , “Ne oluyor?” diye kendinize sormaya başlıyorsunuz.

Sınıflar arasında halfling, elf ve dwarf var. Diğer sınıflar da thief, cleric, warrior ve wizard.

Evet, ırklar da bir sınıf. Elfler hem büyü yapabilen hem savaşabilen üstün bir ırk, halflingler hem hırsızlardan hem de savaşçılardan kabiliyetlerle donanmışlar. Dwarflar savaşçı gibi ama başka meziyetleri de var.

Oyunun başında 0. Seviye karakterler olarak oyuna başladığımızı söylemiştim. Bu esnada tamamen rastlantısal olarak karakterlerimizi belirliyoruz. Bu zarlarımızı atarken nitelikleri, meslekleri ve ırkları birbirinden farklı 4-5 karakter yaratıyoruz ve eğer oyunun başında karakterin ırkı belirliyse, bunu sınıf seçerken değiştiremiyoruz.

Sınıfları okumaya başladığınızda ise ağzımızın suyu akmaya başlıyor. Her sınıf birbirinden çok farklı.

Cleric sınıfı Dnd’de seçilmez pek. “Hemşire olmak istemiyorum” der bazı oyuncular. Ama burada işler değişiyor. “Divine favor” denen bir meleke sahibi clericler. Seçtiği tanrıdan bir dilek, bir mucize talep edebiliyor. “Bu elimdeki mum ateş alsın tanrım” diye yalvarırsa, zorluk derecesi az olan zar atması gerekirken; “Denizler yarılsın da geçelim bu yoldan tanrım” isteği tabii ki daha zor gerçekleşiyor. Cleric sınırsız büyü gücüne sahip. Yaptığı büyüler aşina olduğumuz büyüler. Oyunu burada dengeleyen unsur ise tanrısı. Her başarısız dua, bir sonraki duanın daha da başarısız olmasına sebep oluyor. Öyle bir an geliyor ki artık cleric’in duaları kabul bulmuyor. Bu aşamada cleric tanrısına dua etmeli, ibadet etmeli vs. Roleplay’e hoş geldiniz. Turn undead ise, turn unholy oluyor. Seçtiğimiz alignment’a göre tablolarla verilmiş kabiliyetimizin getirileri.

Warrior için deed zarı var. Atılan 20’lik zara ekleniyor. Bu deed zarı atılarak encounter sırasında manevra yapabiliyoruz. Dnd Next ‘e selam olsun.

Thief hangi alignment’ı seçmişse ona göre skillerde ustalık kazanıyor. Arkadan vurma olayında da eğer vurduysa direkt olarak kritik hasar veriyor. Bu da onu çok ölümcül yapıyor.

Wizard için ise nasıl cleric için tanrılar varsa, onun da güç aldığı bir takım güçler mevcut. Bu varlıklardan yardım talep edebiliyor wizardlar. Ama dönüşü kötü oluyor. Bu varlığın wizard’tan talepleri oluyor. Wizard’ın kurban vermesi, bir feda yapması ya da acılar çekmesi gerekebiliyor. İşin güzel tarafı ise, tüm bu gereklilikler “varlığa” göre değişiyor, üstelik çok da detaylı tablolarla anlatılmış kitapta bu kısımlar. Büyücü gerçek bir büyücü gibi ve karanlık işler içinde.

Gelelim büyülere. Dnd’deki kısa tanımlı büyüler, bu oyunda kendini detaylı kimi zaman 3-4 sayfalık büyü tanımlarına ve tablolara bırakıyor. Diğer artılarla beraber atacağımız zar sonucu büyünün gücünü ve kabiliyet aralığını belirliyor. Yaptın – yapamadın değil; ne ölçüde yaptın, kaç kişiyi etkiledin gibi farklı sonuçlar onlarca farklı varyasyonda tablolarla veriliyor. Misal DnD’deki kıytırık denebilecek curse, bless gibi büyüler ileriki seviyelerde işe yaramazken, bu oyunda ciddi silahlara dönüşüyor. Bir örnek vermem gerekirse “curse” büyüsünün en üst seviyesiyle bir köy ya da kasabayı tamamen lanetlemek mümkün.

Fumble-Critical hit tabloları oyunun bir güzel artısı. Her yaratık ve sınıfın kendi tabloları var. Misal ejderha kritik bir hasar verdiğinde, olabilecek varyasyonlar, bir devinkinden çok daha farklı verilmiş. Bir savaşçının bir hırsızdan çok daha farklı kritik hasarları var. Öyle bir-iki de değil , her bir yaratık sınıfı için yapılmış onlarca farklı varyasyondan bahsediyorum.

Daha birçok farklı nokta var Dungeon Crawl Classics’i beğenmenizi sağlayacak. Ama ben en önemli farkı sona sakladım.

Oyunda “zocchi dice” denilen ara zarlar kullanılıyor. d4,d6,d8,d10,d12,d20 zarlarını zaten biliyoruz. Bu bahsettiklerim ise d3,d5,d7,d14,d16 ve d30.

Bir beceriyi olması gerekenden daha iyi ya da daha kötü yaptığımızda bu zarları atmaya başlıyoruz. Misal iki elinde iki ayrı kılıç kullanma mekaniklerinde, sağ elimizi kullanırken d20 atarken, sol elimizi kullanırken d16 zarı atıyoruz gibi.

Oyunda feat yok. Uzun uzun açıklamalı skill kavramları da yok.

Ama bildiğimi tarz, zindanlar, ejderhalar, tuzaklar, yaratıklar ve hazineler.

Sadece eski bildiklerimize yeni ve üstelik çok keyifli bir bakış açısı.

Zaman kaybetmeden saldırın, bu kitabı okuyun. Oynayın, oynatın.

Oyunun 480 sayfalık kural kitabını buradan satın alıp hemen oynamaya başlayabilirsiniz.

“Dungeon Crawl Classics RPG” İncelemesi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.

Diğerlerine hükmeden tek bir yüzük. Sauron, Orta dünya, orclar ve bunlarla mücadele eden cesur ve erdem sahibi insanlar. Oyunumuz işte bu konunun üzerine kurulmuş.

Smaug öldürüldü. 5 ordular savaşı kazanıldı. Ortadünyanın insanları kendilerine yeni bir dünya inşa ediyor. Ticaret yolları tekrar canlanıyor. Bilgo Baggins Shire’ın yolunu tutmuş.

Biz de bu dönemde başlıyoruz sorumluluk almaya. Loremaster denilen oyun yöneticisinin etrafında toplanıyoruz bir masada.

İlk önce kendimize bir kültür seçiyoruz. Mirkwood Elfi, Bir Shire Hobbiti , Beorning, Barding yada Yanlızdağın Dwarflarından olabiliyoruz. Seçtiğimiz kültüre göre aldığımız skill puanlarını karakter kağıdımıza işliyoruz. Kültürümüze has özelliğimizi kağıdımıza not ediyoruz. Hayat boyu Smaug gölgesinde yaşayıp, daha beter korku tanıyamadığı için korkmaya karşı dirençli Beorningler gibi.

Sonra bir background seçiyoruz kendimize.  Her kültür için verilen seçeneklerden birine bağlı olarak 3 temel niteliğimiz belirleniyor ve bir de favori skill elde ediyoruz.

Skiller ve nitelikler. Bunlara değinelim ve diğer oyunlardan farkını görelim. 3 temel niteliğimiz var. Heart (kalp) – Wits (akıl) ve Body ( Beden). Her niteliğe ait skill lerimiz var ve bu skill ler de yine farklı başlıklar da toplanmış. Misal perception-algıya bağlı 3 adet skill var. Her nitelik için 1 adet. Araştırma-Farkındalık ve Keşfetme.

Karakter yaparken bize kültürümüzle beraber gelen puanların üzerine 3-2 ve 1 puanları ilave ediyor ve bunları karakter kağında favori nitelikler kısmında küçük kutulara ilave ediyoruz. Diyelim ki karakterimizin baz puanları BODY 5, WITS 6 ve HEART 3 olsun. BODY e 3, WITS ‘e 1 ve HEART a 2 ilave edip, favori nitelikleri de 8, 7 ve 5 olmak üzere kaydediyoruz.

BODY-Vücudumuzun fiziksel özelliklerini, WITS kavrama ve fikir yürütme becerimizi , HEART da özümüzden gelen becerileri kullanma kabiliyetimizi belirliyor.

Favori nitelikler, favori skiller kullanıldığında devreye giriyor.

Şimdi de mekaniklere bakalım. Oyun sistemi nasıl çalışıyor. Zarlar nasıl kullanılıyor.

Oyunda bir feat zarımız var. 12 yüzlü bu zarda 11 ve 12 yerine sauron ve Gandalf işaretleri var. Gandalf atmak oyunculara yarar sağlarken, sauron atmak da monsterlara fayda sağlıyor. Feat zarının yanısıra skill seviyemiz kadar da 6lık zar atıyoruz. Diyelim ki atletics skill değerimiz 3 ise, bir yerden tırmanmak istiyorsak, belli bir zorluk derecesine karşılık 3 adet 6lık bir adet de 12lik zar atıyoruz. Sonuç TN olarak verilen zorluk derecesini geçerse yada feat zarında gandalf attıysak başarılı kabul ediliyoruz. 6lık zarlarda da 6 sayısında bir rune mevcut. Bu zarlarda attığımız 6lar nekadar fazlaysa, başarı derecemiz de o kadar fazla oluyor.

Oyunda insiyatif,vurma ve vurulma mekanikleri diğer oyunlardan çok farklı. Bir encounter başladığında kendimize bir konum seçiyoruz. İleri, açık,defansif yada geri destek. Bu seçtiğimiz konuma göre vurma-vurulma şansımız aynı oranda artar azalırken eksta olarak kullanabileceğimiz bir getiri kazanıyoruz. Misak ileri konumunda amacımız Allah ne verdiyse girişmek. Bu yüzden bizim vurduklarımız da bizim vurduklarımız da TN olarak 6 alıyor. Ek olarak rakibimizi tehdit etme getirisine sahip oluyoruz. Böylelikle karşımızdaki mahlukatın hate puanını düşürebiliyoruz. Hate puanı yaratıklara has özellikleri kullanabilme gücü ve nekadar fazlaysa yaratık ta o derece tehlikeli.

Diyelim ki swords 2 silah skill puanına sahibiz. 2 adet 6lık ve bir feat zarı atıyoruz. Rakibimizin belli bir parry puanı var. Bunu TN ile toplayıp elde edilen rakamı attığımız zar toplamı ile karşılaştırıyoruz. Bu toplamı geçersek evet vurduk diyoruz. Silahımızın belli bir hasar verme derecesi var ve o kadar hasarı rakibin endurance puanından düşüyoruz. Endurance puanının sıfır olması demek rakibin oyun dışı kalması demek ama ölmesi değil. Karakterlemizin ölmesi için 2 adet wound ( yara ) alması gerekiyor.

Yara açmak için her silah için ayrı olan edge değerini feat zarında atmak gerekiyor. Bu sayı 10 ise, 10 ve gandalf attığımızda karşımızdakine yara açabiliyoruz. Karşı taraf üzerindeki zırha bağlı olarak bir korunma zarı atıyor.  Diyelim ki üzerindeki armor için bu değer 2d6. Kılıç sokulan kişi acaba bu kılıç beni yarmışmıdır diye korunma zarı atıyor. 1 adet 12lik , 2 adet te 6lık. Eğer bu zar toplamı kılıcın deşme değerinin altında kalırsa bağrımızda bir adet yara açılıyor ve 2 wound da maalesef mefta oluyoruz.

Nitelikleri devreye almak için hope adı verilen bir mekanik ilave edilmiş. Baktık attığımız zarlarla adama vuramıyor, ağaçtan çıkamıyor, güzel şarkı söyleyemiyoruz, bir hop efede ediyor ve o skill in bağlı olduğu nitelik puanını zar toplamına ilave ediyoruz.

Hatırlarsak BODY puanımız 5 idi. Vereceğimiz hasara bir hope harcayarak 5 puan ilave edebiliyoruz. Eğer favori bir skill kullanmışsak, baz nitelik puanımız yerine favori nitelik puanımızı ekliyoruz.

Vururken 6lık zarda 6larımız da varsa, verdiğimiz hasar da BODY puanımız kadar artıyor. WITS bize parry puanı olarak, HEART da endurance puanı ve cesur olma olarak dönüyor.

Oyunun bu yenilikçi mekanikleri özellikle yüzüklerin efendisi serisinin temellerinden seyahat temasında kendini gösteriyor. Üzerimize giydiğimiz her eşya bize yorgunluk olarak geri dönüyor.  Bitik halde ise attığımız 6lık zarlarda 1-2-3 gelirse bu değer 0 kabul ediliyor.

Seyahattan önce bir yol belirliyoruz. Bu yolda giderken herkes belli bir görev üstleniyor. Biri etrafı gözetliyor, biri keşfediyor, biri avdan sorumluyken biri de rehber oluyor. Bu kişilerin görevlerini doğru yapıp yapmaması da grup üyelerini olumsuz etkileyebiliyor.

Cesaret ve Bilgelik değerlerimiz var. Bu değerler gerektiğinde , kullanılıyor. Ama daha önemlisi bizlere özel silahlar ve meziyetler için kullanılıyor. Puanlarımız yükseldikçe , özel meziyetler kazanabiliyor, silahımızı geliştirebiliyor daha keyifli olarak da özel bir silaha sahip olabiliyoruz. Aragorn a ait Isildurun kılıcı gibi.

Oyun çok güzel mekaniklere, zaten hepimizin ezbere bildiği güzel konuya sahip. Yüzüklerin efendisi ve hobbit kitaplarını okuyanlar, filmi seyredenler eğer frpden hoşlanıyorlarsa muhakkak denemeliler. FRP ile tanışmak için güzel bir başlangıç yada tecrübeli oyuncular için yeni bir tat olduğunu düşünüyorum.

Oyunun karakter kağıdını buradan indirebilirsiniz.

The One Ring RPG Sistemi ilk olarak FRPNET'te yayınlandı.